සින්ක් එකට දාන තෙල් බිංදුවෙන් මුළු නළ පද්ධතියම විනාශ වෙන්න පුළුවන්: ජලනල කාර්මිකයන්ගෙන් සහ පිරිසිදු කිරීමේ විශේෂඥයන්ගෙන් අනතුරු ඇඟවීමක්

විශේෂ ගෘහස්ථ සහ පාරිසරික පුවත් වාර්තාව – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

ඔක්ලන්ඩ්, නවසීලන්තය — 2026 පෙබරවාරි 17 — අප බොහෝ දෙනෙක් තෙත් පිසදැමීම් (Wet wipes) වැසිකිළි පද්ධතියට දැමීමෙන් සිදුවන හානිය ගැන දැනුවත් වුවද, මුළුතැන්ගෙයි සින්ක් එක (Kitchen sink) හරහා සිදුවන හානිය පිළිබඳව එතරම් සැලකිල්ලක් නොදක්වයි. නමුත්, ඔබ සින්ක් එකට වත් කරන තෙල් බිංදුව හෝ ඉතිරි වූ සෝස් වර්ග ඔබේ නිවසේ නළ පද්ධතියට මෙන්ම පොදු අපජල පද්ධතියට ද දැඩි තර්ජනයක් එල්ල කරන බව විශේෂඥයෝ පවසති.

වසර 22ක අත්දැකීම් ඇති ජලනල කාර්මිකයෙකු වන මාක් බ්‍රවර් (Marc Brouwer) පවසන්නේ, මුළුතැන්ගෙයි නළ අවහිර වීම් (Blockages) දිනපතා වාර්තා වන ගැටලුවක් බවයි.

1. ප්‍රධානම වැරදිකරුවන්: තෙල් සහ මේද

උණුසුම් තෙල් සහ මස්වල ඇති මේද සින්ක් එකට වත් කළ විට, ඒවා සීතල ජලය සමඟ ගැටී හෝ නළය තුළ තිබියදී ඝනීභවනය (Solidify) වේ. කාලයත් සමඟ මෙම ඝන තට්ටු එකතු වී නළය සම්පූර්ණයෙන්ම අවහිර කරයි.

• පැරණි නළ: පැරණි ගැල්වනයිස් කරන ලද (Galvanised) නළ ඇතුළත මලකඩ නිසා රළු මතුපිටක් ඇති බැවින්, මෙම තෙල් වර්ග ඉතා ඉක්මනින් එහි ඇලී පවතී.
• පිෂ්ඨය සහිත ආහාර: බත් සහ පැස්ටා වැනි ආහාර ද නළ තුළ ඇලී පවතින බව බ්‍රවර් පෙන්වා දෙයි.

2. අපද්‍රව්‍ය බැහැර කිරීමේ ඒකක (Waste Disposal Units) විසඳුමක්ද?

බොහෝ දෙනෙක් සින්ක් එකේ ඇති අපද්‍රව්‍ය බැහැර කිරීමේ ඒකක සියල්ලටම විසඳුමක් ලෙස සලකති. නමුත් මාක් බ්‍රවර් පවසන්නේ ඒවා “වටිනාකමට වඩා වැඩි කරදරයක්” විය හැකි බවයි.

• නොදැමිය යුතු දේ: බිත්තර කටු, බත්, පැස්ටා, කෝපි කුඩු, සෙලරි වැනි නූල් සහිත එළවළු සහ අස්ථි කොටස් කිසිවිටෙකත් මෙම ඒකකයට නොදැමිය යුතුය.
• බිත්තර කටු: බිත්තර කටු අඹරා දැමූ විට ඒවා වැලි වැනි මඩක් (Sludge) බවට පත්වී නළ තුළ තැන්පත් වේ.

3. ඔබ කළ යුත්තේ කුමක්ද?

පිරිසිදු කිරීමේ විශේෂඥ රේචල් ක්වින් (Rachael Quinn) පවසන්නේ සින්ක් එකට දැමිය යුත්තේ “ජලය සහ ඩිටර්ජන්ට්” පමණක් බවයි.

• තෙල්: පෑන් එකක ඇති තෙල් කඩදාසි තුවායකින් (Paper towel) පිසදා එය කුණු බාල්දියට දමන්න. වැඩිපුර තෙල් ඇති විට ඒවා වෙනම බඳුනකට එකතු කර බැහැර කරන්න.
• ඖෂධ: කිසිවිටෙකත් කල් ඉකුත් වූ ඖෂධ සින්ක් එකට හෝ වැසිකිළියට නොදමන්න. ඒවා අදාළ ෆාමසියක් වෙත ගොස් භාර දෙන්න.
• වර්ණ ආලේපන (Paint): ජලය මත පදනම් වූ පේන්ට් වුවද සින්ක් එකට හැලීමෙන් වළකින්න. බුරුසු වෙනම බඳුනක සෝදා, එම ජලය පසට වත් කරන්න.

4. සින්ක් එක පිරිසිදුව තබා ගැනීමට උපදෙස්

• සතියකට වරක්: උතුරන වතුර ජගු 2-3 ක් සින්ක් එකට වත් කිරීමෙන් ඇතුළත රැඳී ඇති දේ ඉවත් කළ හැකිය.
• DIY ක්‍රම: බේකින් සෝඩා පේස්ට් එකක් දමා විනාඩි 10 ක් තබා උතුරන වතුරෙන් සෝදා හරින්න.
• සෙප්ටික් ටැංකි (Septic Tanks): මේවා ඇති නිවාසවල විෂබීජ නාශක සබන් සහ ක්ලෝරීන් භාවිතය සීමා කළ යුතුය. මන්ද ඒවා අපද්‍රව්‍ය බිඳ දැමීමට අවශ්‍ය බැක්ටීරියා විනාශ කරන බැවිනි.