ලෝක තෙල් නහරය ඉරානයෙන් හිරකරයි: හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය දිගටම වසා තැබීමට නියෝග – ට්රම්ප්ගෙන් දැඩි පිළිතුරක්
විශේෂ යුද සහ බලශක්ති වාර්තාව – දියත නිවුස් නිවුස් සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
ටෙහෙරාන්/වොෂින්ටන් — 2026 මාර්තු 13 (පෙරවරු 05:10) — ඉරානයේ හිටපු නායක අලි ඛමේනි ඝාතනය කිරීමෙන් පසු බලයට පත් ඔහුගේ පුත් මුජ්තාබා ඛමේනි, සිය ප්රථම නිල නිවේදනය නිකුත් කරමින් ලෝක ආර්ථිකයට දැඩි බලපෑමක් එල්ල කළ හැකි හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය අවහිර කර තැබීමට තීරණය කර ඇත.
1. “බලශක්ති අවිය” භාවිතයට
ලෝකයේ බොරතෙල් සහ ද්රව ස්වභාවික වායු (LNG) සැපයුමෙන් හතරෙන් එකක් ගමන් කරන්නේ හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය හරහාය.
- ඛමේනිගේ නියෝගය: “හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය අවහිර කිරීමේ ලීවරය අනිවාර්යයෙන්ම භාවිතා කළ යුතුයි,” යනුවෙන් ඉරාන රජයේ රූපවාහිනිය හරහා ප්රකාශයක් නිකුත් කරමින් ඔහු කියා සිටියේය.
- පදනම් ඉවත් කිරීම: ඉරානයට එරෙහි ප්රහාර සඳහා ඇමරිකාව භාවිතා කරන ගල්ෆ් කලාපයේ හමුදා කඳවුරු වසා දමන ලෙසද ඔහු අසල්වැසි රටවලින් ඉල්ලා සිටියේය.
2. ට්රම්ප්ගේ ස්ථාවරය: “ආර්ථිකයට වඩා ආරක්ෂාව ලොකුයි”
තෙල් මිල බැරලයකට ඇමරිකානු ඩොලර් 100 සීමාව ඉක්මවා යාම සහ ලෝක ආර්ථිකය අඩාල වීම පිළිබඳව ජනාධිපති ට්රම්ප් එතරම් තැකීමක් නොකරන බව පෙනේ.
- දැඩි ප්රකාශය: “මට ජනාධිපතිවරයා ලෙස වැදගත් වන්නේ ඉරානය නමැති අශුද්ධ අධිරාජ්යයට න්යෂ්ටික අවි ලබා ගැනීම වැළැක්වීමයි. ඔවුන් මැදපෙරදිග පමණක් නොව මුළු ලෝකයම විනාශ කිරීමට සැරසෙනවා,” යනුවෙන් ඔහු සමාජ මාධ්ය සටහනක් තබමින් ප්රකාශ කළේය.
- මෙහෙයුම්: ඇමරිකානු හමුදා දැනටමත් ඉරාන බෝම්බ හෙලන යාත්රා 28ක් විනාශ කර ඇති බව වාර්තා වේ.
3. ලෝක ආර්ථිකයට දැවැන්ත තර්ජනයක්
පැරිස් නුවර පදනම් කරගත් ජාත්යන්තර බලශක්ති අධිකාරිය (IEA) අනතුරු අඟවන්නේ මෙය ඉතිහාසයේ වාර්තා වන විශාලතම බලශක්ති සැපයුම් අර්බුදය විය හැකි බවයි.
- මිල ඉහළ යාම: පෙබරවාරි 28 වැනිදා ඇමරිකාව සහ ඊශ්රායලය ඉරානයට ප්රහාර එල්ල කිරීම ආරම්භ කළ දින සිට මේ දක්වා ඉන්ධන මිල 40% – 50% කින් පමණ ඉහළ ගොස් ඇත.
- ප්රහාර: බහරේනයේ ඉන්ධන ටැංකිවලට, කුවේට් ගුවන් තොටුපළට සහ ඩුබායි නගර මධ්යයට ඉරාන ඩ්රෝන ප්රහාර එල්ල වී ඇති අතර, සෞදි අරාබියේ තෙල් නිධි වෙත එල්ල වූ ප්රහාර කිහිපයක් ව්යර්ථ කර ඇත.
