රජයේ සංවර්ධන ඉලක්ක සිතියම: රැකියා සහ අධ්යාපන ඉලක්ක තවමත් ‘රතු කලාපයේ’ – නිවාස සහ අපරාධ මර්දනය සාර්ථකයි
විශේෂ දත්ත විශ්ලේෂණය – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වෙලින්ටන්, නවසීලන්තය — 2026 මාර්තු 12 — රජයේ ප්රධාන ඉලක්ක නවයෙන් හතරක්ම නියමිත කාලයට පෙර සපුරා ගැනීමට නොහැකි වීමේ අවදානමක් පවතින බව RNZ දත්ත මාධ්යවේදීන් සිදුකළ ගවේෂණයකින් හෙළි වේ. විශේෂයෙන්ම 2030 වසර වන විට සපුරා ගැනීමට අපේක්ෂිත රැකියා සහ අධ්යාපන ඉලක්ක මේ වන විට පසුබෑමකට ලක්ව ඇත.
1. රැකියා සහ අධ්යාපනය: බරපතළ පසුබෑමක්
රැකියා සොයන්නන්ගේ ප්රතිලාභ (Jobseeker Support) ලබන පිරිස සැප්තැම්බර් වාර්තාවට වඩා 5,700 කින් ඉහළ ගොස් 223,500 දක්වා වැඩි වී තිබේ.
- රැකියා ඉලක්කය: 2030 වන විට මෙම සංඛ්යාව 140,000 දක්වා අඩු කිරීම රජයේ අරමුණයි. නමුත් පවතින ආර්ථික තත්ත්වය හමුවේ එය තවමත් “අවදානම්” (At Risk) මට්ටමක පවතී.
- අධ්යාපනය: සිසුන්ගේ පාසල් පැමිණීමේ ප්රතිශතය 80% ක ඉලක්කයක් තබා තිබුණද, දැනට පවතින්නේ 50.3% කි. කියවීම, ලිවීම සහ ගණිතය යන විෂයන්හි දක්ෂතා මට්ටම ද බලාපොරොත්තු වූවාට වඩා අඩු මට්ටමක පවතී.
2. සෞඛ්ය ක්ෂේත්රය: සෙමින් ඉදිරියට
හදිසි ප්රතිකාර ඒකකවල (ED) රෝගීන් පැය 6ක් ඇතුළත ප්රතිකාර ලබා පිටත් කිරීමේ ඉලක්කය තවමත් දුරස්ව පවතී.
- දත්ත: දැනට රෝගීන්ගෙන් 68.9% ක් පමණක් නියමිත වේලාවට ප්රතිකාර ලබන අතර, රජයේ ඉලක්කය එය 95% දක්වා ඉහළ නැංවීමයි.
- ධනාත්මක ලක්ෂණ: උකුල් ඇටය හෝ ඇසේ සුද ඉවත් කිරීමේ ශල්යකර්ම වැනි තේරීම් කළ හැකි ප්රතිකාර (Elective Treatments) සඳහා පොරොත්තු ලේඛනවල සිටින පිරිස යම් මට්ටමකට අඩු වී ඇත.
3. සාර්ථක වූ ඉලක්ක: නිවාස සහ අපරාධ මර්දනය
සමහර ක්ෂේත්රවල රජය නියමිත කාලයටත් පෙර සිය ඉලක්ක කරා ළඟා වී තිබීම විශේෂත්වයකි.
- හදිසි නිවාස (Emergency Housing): හදිසි නිවාසවල සිටින පවුල් සංඛ්යාව 800 දක්වා අඩු කිරීම 2030 ඉලක්කය වුවද, දැනටමත් එම සංඛ්යාව 444 දක්වා අඩු කිරීමට රජය සමත් වී ඇත.
- අපරාධ මර්දනය: බරපතළ තරුණ වැරදිකරුවන් සංඛ්යාව 856 දක්වා අඩු වී ඇති අතර, එය 900 ක ඉලක්කයට වඩා යහපත් තත්ත්වයකි.
