යුද්ධයෙන් ලාභ ලබන කිවිසේවර්: මැදපෙරදිග අර්බුදය හමුවේ ඔබේ විශ්රාම ඉතුරුම්වල “ලේ තැවරුණු” ලාභය ගැන ඔබ දන්නවාද?
විශේෂ ආර්ථික සහ මූල්ය විශ්ලේෂණ වාර්තාව – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වෙලින්ටන්, නවසීලන්තය — 2026 මාර්තු 04 — මැදපෙරදිග කලාපයේ ඇවිළී යන දරුණු යුද ගින්න හමුවේ ලෝක තෙල් මිල සහ අවි ආයුධ නිෂ්පාදනය කරන සමාගම්වල කොටස් මිල ශීඝ්රයෙන් ඉහළ යමින් පවතී. මෙය නවසීලන්තයේ කිවිසේවර් (KiwiSaver) ආයෝජකයින්ට කෙටි කාලීන වශයෙන් ඉහළ ලාභයක් ගෙන දිය හැකි වුවද, යුද්ධයෙන් ලාභ ලැබීම සදාචාරාත්මකද යන්න පිළිබඳව මූල්ය විශේෂඥයන් අතර දැඩි මතභේදයක් හටගෙන තිබේ.
1. අවි ආයුධ සමාගම්වල කොටස් මිල ඉහළට
ලොව ප්රධාන පෙළේ අවි නිෂ්පාදන සමාගමක් වන Lockheed Martin සමාගමේ කොටස් මිල පසුගිය වසර තුළ 50% කට ආසන්න ප්රමාණයකින් ඉහළ ගොස් ඇත. මීට අමතරව General Dynamic, Northrop Grumman සහ RTX වැනි සමාගම් ද ඉහළ මූල්ය වර්ධනයක් පෙන්වයි.
- කූරා (Koura) නිර්මාතෘ රූපට් කාර්ලයින්ගේ මතය: “ලෝකය කියන්නේ ලස්සන තැනක් නෙමෙයි. රුසියාව, චීනය, උතුරු කොරියාව සහ ඉරානය වැනි පාර්ශ්වයන්ගෙන් එල්ල වන තර්ජන හමුවේ බටහිර රටවලට අවි ආයුධ අවශ්යයි. එම නිසා ආරක්ෂක අංශවල ආයෝජනය කිරීමේ වරදක් මම දකින්නේ නැහැ.”
- ආයෝජන බලපෑම: සාමාන්ය කිවිසේවර් සාමාජිකයෙකුගේ ලාභයට මෙම ආරක්ෂක අංශවලින් එකතු වන්නේ 0.1% ක් වැනි සුළු ප්රමාණයක් වුවද, යුරෝපීය රටවල් සිය දදේනි (GDP) අගයෙන් 5% ක් ආරක්ෂක වියදම් සඳහා වෙන් කිරීමට සැරසීම හමුවේ මෙම ලාභය තවදුරටත් වැඩිවිය හැක.
2. යුද්ධයෙන් ලාභ ලැබීම සදාචාරාත්මකද?
Pathfinder KiwiSaver හි ප්රධාන විධායක නිලධාරී ජෝන් බෙරි (John Berry) පවසන්නේ මෙය පුද්ගලික සදාචාරය පිළිබඳ ප්රශ්නයක් බවයි.
“පුද්ගලිකව මම කැමති නැහැ මගේ කිවිසේවර් මුදල් යුද්ධයකින් ලාභ ලබනවා දකින්න. ඔබ ආයෝජනය කරන්නේ ආරක්ෂක අංශයකද නැතිනම් ප්රහාරක අංශයකද කියා වෙන් කර හඳුනාගැනීම අපහසුයි.”
3. තෙල් මිල සහ පරිසරය පිළිබඳ අර්බුදය
මැදපෙරදිග අර්බුදයත් සමඟ ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම තෙල් සමාගම්වලට විශාල වාසියක් වී තිබේ. නමුත් ලෝකය කාබන් අවම ආර්ථිකයක් කරා ගමන් කරන මොහොතක, තෙල් සමාගම්වල ආයෝජනය කිරීම සදාචාරාත්මක ගැටලුවක් බව මූල්ය උපදේශකයෝ පෙන්වා දෙති.
- කෙටි කාලීන ලාභය: සැපයුම් ජාල බිඳවැටීම නිසා තෙල් මිල තාවකාලිකව ඉහළ ගියද, දීර්ඝ කාලීනව බලන විට තාක්ෂණික අංශවල (Technology) ලාභය තෙල් හා ආරක්ෂක අංශවලට වඩා බෙහෙවින් වැඩි බව දත්ත පෙන්වා දෙයි.
- සංසන්දනය: S&P 500 දර්ශකය තුළ තාක්ෂණික අංශය 33% ක් වන අතර තෙල් අංශය ඇත්තේ 3.5% කි.
4. අවිනිශ්චිතතාව හමුවේ රන් මිල ඉහළට
යුද බිය නිසා ලෝකයේ බොහෝ ආයෝජකයින් සිය මුදල් රන් (Gold) වැනි සුරක්ෂිත වත්කම්වල ආයෝජනය කිරීමට පෙළඹී ඇත. ඉරානයේ පාලන තන්ත්රය වෙනස් වේද යන්න සහ හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියේ (Strait of Hormuz) නාවික ගමන් බාධා කෙතරම් කල් පවතීද යන්න මත ඉදිරි වෙළෙඳපොළ තීරණය වනු ඇත.
