නවසීලන්තය බලශක්ති ප්රතිපත්තියෙන් ‘MAGA’ මාවතට? මාස්ඩන් පොයින්ට් හිටපු ප්රධානියාගෙන් රජයට දැඩි විවේචනයක්
විශේෂ බලශක්ති සහ දේශපාලන විශ්ලේෂණය – දියත නිවුස් නිවුස් සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වෙලින්ටන්, නවසීලන්තය — 2026 මාර්තු 13 (පෙරවරු 09:28) — ලෝක වෙළඳපොළේ බොරතෙල් බැරලයක මිල ඇමරිකානු ඩොලර් 100 සීමාවට පැමිණීමත් සමඟ නවසීලන්තයේ ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම ජාතික අර්බුදයක් බවට පත්ව ඇත. මේ සම්බන්ධයෙන් අදහස් දක්වන මාස්ඩන් පොයින්ට් පිරිපහදුවේ හිටපු කළමනාකරු ඩේවිඩ් කීට් පවසන්නේ, නවසීලන්තය 1980 දශකයේ යල් පැන ගිය බලශක්ති උපාය මාර්ග කරා ගමන් කරමින් සිටින බවයි.
1. ‘MAGA’ රාජ්යයන් හා සමාන වීම
ඩේවිඩ් කීට් පෙන්වා දෙන්නේ ලෝකයේ බොහෝ රටවල් පුනර්ජනනීය බලශක්තිය කරා ශීඝ්රයෙන් ගමන් කරන විට, නවසීලන්තය සහ ඇමරිකාවේ ට්රම්ප් හිතවාදී (MAGA) ප්රාන්ත පමණක් ෆොසිල ඉන්ධන මතම යැපීමට උත්සාහ කරන බවයි.
- දකුණු ඕස්ට්රේලියාවේ ආදර්ශය: දකුණු ඕස්ට්රේලියාව 2027 වන විට 100% ක් පුනර්ජනනීය බලශක්තියෙන් විදුලිය නිපදවීමට සැරසෙන අතර එමඟින් එරට විදුලි මිල 30% කින් අඩු වී ඇත. නමුත් නවසීලන්තය LNG (ද්රව ස්වභාවික වායු) වැනි මිල අධික විකල්ප කරා යමින් සිටින බව ඔහු පවසයි.
- ස්වයංපෝෂිත භාවය: රටක් ලෙස බලශක්තියෙන් ස්වයංපෝෂිත වීමට නම් 100% ක් පුනර්ජනනීය විදුලිය සහ ප්රවාහන ක්ෂේත්රය විද්යුත්කරණය කිරීම (Electrification) අත්යවශ්ය බව ඔහු අවධාරණය කරයි.
2. මාස්ඩන් පොයින්ට් පිරිපහදුව වැසීමේ දේශපාලන අර්බුදය
පවතින ඉන්ධන හිඟය හමුවේ සභාග ආණ්ඩුවේ පාර්ශවකරුවන් අතර පිරිපහදුව වැසීම සම්බන්ධයෙන් දැඩි වාද විවාද හටගෙන ඇත.
- දේශපාලන ගැටුම: නවසීලන්ත ෆස්ට් (NZ First) පක්ෂයේ ෂේන් ජෝන්ස් පවසන්නේ පසුගිය කම්කරු රජය පිරිපහදුව වැසීමට ඉඩ දීම වැරදි බවයි. කෙසේ වෙතත්, ක්රිස් හිප්කින්ස් සහ ඩේවිඩ් සේමූර් පවසන්නේ එය පෞද්ගලික සමාගමක් විසින් ගත් වාණිජමය තීරණයක් බවයි.
- උපායමාර්ගික වැරැද්ද: ඩේවිඩ් කීට් පවසන්නේ පිරිපහදුව වැසීම නිසා නවසීලන්තයට තිබූ විකල්ප සීමා වූ බවයි. “පිරිපහදුව තිබුණා නම් අපිට ලෝකයේ ඕනෑම තැනකින් බොරතෙල් ගෙනත් පිරිපහදු කරන්න තිබුණා. දැන් අපිට තියෙන්නේ පිරිපහදු කළ ඉන්ධන ලැබෙන තුරු බලා සිටීමට පමණයි,” යනුවෙන් ඔහු පැවසීය.
3. වත්මන් තත්ත්වය: දින 52ක සැපයුම
වත්මන් ඉරාන-ඇමරිකානු යුද්ධය හමුවේ නවසීලන්තය සතුව පවතින්නේ දින 52කට ප්රමාණවත් ඉන්ධන තොගයක් පමණි. රජයේ අමාත්යවරුන් පසුගිය බදාදා රාත්රියේ හදිසි සාකච්ඡාවක් පවත්වමින් බලශක්ති සුරක්ෂිතතාව තහවුරු කිරීමට ගත යුතු ක්රියාමාර්ග පිළිබඳව අවධානය යොමු කර ඇත.
