ඩනෙඩින් නව රෝහල් ව්යාපෘතියේ රහසක් එළියට: අනුමත අයවැය රජය කියූ මුදලට වඩා ඩොලර් මිලියන 174කින් වැඩියි – භාණ්ඩාගාර වාර්තාවකින් හෙළි වෙයි
විශේෂ විමර්ශනාත්මක වාර්තාව – දියත නිවුස් ඉකොනොමි (Diyatha News Economy)
ඩනෙඩින්, නවසීලන්තය — 2026 මාර්තු 07 — නව ඩනෙඩින් රෝහල් (NDH) ව්යාපෘතියේ මුළු අනුමත අයවැය ඩොලර් බිලියන 2.05ක් බව භාණ්ඩාගාරය (Treasury) විසින් නිකුත් කළ නවතම ආයෝජන වාර්තාවක සඳහන් වේ. කෙසේ වෙතත්, රජය පසුගිය බදාදා පවා ප්රකාශ කර තිබුණේ මෙහි පිරිවැය ඩොලර් බිලියන 1.88ක් වන බවයි.
1. අයවැයේ වෙනස සහ භාණ්ඩාගාරයේ ‘අතපසුවීම’
මෙම තොරතුරු ඇතුළත් වාර්තාව භාණ්ඩාගාරය විසින් ප්රසිද්ධ කිරීමෙන් පසු, එහි “වාණිජමය වශයෙන් සංවේදී” තොරතුරු ඇතුළත් දැයි පරීක්ෂා කිරීමට එය තාවකාලිකව වෙබ් අඩවියෙන් ඉවත් කර තිබුණි. පසුව ඊයේ (සිකුරාදා) එය නැවත ප්රසිද්ධ කරන ලදී.
- සැබෑ සංඛ්යාලේඛන: නේවාසික රෝගී අංශය (Inpatients) සඳහා ඩොලර් බිලියන 1.614ක් සහ බාහිර රෝගී අංශය (Outpatients) සඳහා ඩොලර් මිලියන 440ක් ලෙස මුළු අනුමත අයවැය ඩොලර් බිලියන 2.054කි.
- රජයේ ස්ථාවරය: සෞඛ්ය අමාත්ය සිමියොන් බ්රවුන්ගේ (Simeon Brown) ප්රකාශකයෙකු පැවසුවේ අනුමත අයවැය තවමත් ඩොලර් බිලියන 1.88ක් වන බවයි. අමතර ඩොලර් මිලියන 174ක මුදල හදිසි පිරිවැය (Contingency) සහ අනාගත අවශ්යතා සඳහා වෙන් කර ඇති බැවින් එය ප්රසිද්ධ නොකළ බව භාණ්ඩාගාරය පවසයි.
2. ව්යාපෘතියේ ප්රමාදයන් සහ අවදානම්
භාණ්ඩාගාර වාර්තාවට අනුව මෙම දැවැන්ත ව්යාපෘතියේ කළමනාකරණය පිළිබඳව බරපතල ගැටලු පවතී.
- මාස 18ක ප්රමාදයක්: නේවාසික රෝගී අංශයේ වැඩකටයුතු මාස 18කින් ප්රමාද වී ඇති අතර, එය රෝගීන් සඳහා විවෘත වන්නේ 2031 වසරේදී පමණක් බව අමාත්යවරයා පවසා ඇත.
- අසංවිධානාත්මක පාලනය: ව්යාපෘතියේ අධීක්ෂණය දුර්වල වීම නිසා එය ක්රියාත්මක කිරීමේදී බාධා එල්ල විය හැකි බවට භාණ්ඩාගාරය අනතුරු අඟවා තිබේ.
- වියදම් මන්දගාමී වීම: පසුගිය කාර්තුව තුළ නේවාසික රෝගී අංශය සඳහා වැය කර ඇත්තේ පුරෝකථනය කළ මුදලින් තුනෙන් එකක් පමණි.
3. විද්වත් මතය සහ දේශපාලන විවේචන
ඔටාගෝ විශ්ව විද්යාලයේ මහාචාර්ය රොබින් ගෝල්ඩ් පවසන්නේ මෙය අවාසනාවන්ත තත්ත්වයක් බවයි.
- අපතේ යන මුදල්: දේශපාලඥයන් එකිනෙකාට දොස් පවරා ගනිමින් සිටින අතරතුර ජනතාවගේ මුදල් ඩොලර් මිලියන ගණනින් අපතේ යන බව ඔහු පෙන්වා දෙයි.
- විසඳුම: සිංගප්පූරුව හෝ ෆින්ලන්තය වැනි රටවල මෙන් රෝහල් සැලසුම් කිරීම සඳහා ස්වාධීන සහ දිගුකාලීන පාලන ඒකකයක් නවසීලන්තයට අවශ්ය බව ඔහු යෝජනා කරයි.
