ඉරාන යුද්ධය නවසීලන්ත ආර්ථිකය සහ ලක්සන්ගේ පාලනය අනතුරේ හෙළයිද? – ව්යාපාරික විශ්ලේෂක ලියම් ඩෑන් අනතුරු අඟවයි
විශේෂ ආර්ථික විග්රහය – දියත නිවුස් බිස්නස් (Diyatha News Business)
ඕක්ලන්ඩ්, නවසීලන්තය — 2026 මාර්තු 08 (පෙරවරු 05:00) — නවසීලන්තයේ ප්රමුඛතම ව්යාපාරික විශ්ලේෂකයෙකු වන ලියම් ඩෑන් පවසන පරිදි, ඉරානය කේන්ද්ර කරගනිමින් හටගෙන ඇති යුද ගැටුම් හේතුවෙන් නවසීලන්තය අපේක්ෂා කළ ආර්ථික පිබිදීම අතරමග ඇනහිටීමේ බරපතළ අවදානමක් උදා වී තිබේ.
1. ආර්ථිකය යළි බිඳ වැටීමේ අවදානම
පසුගිය කාලසීමාව පුරා පීඩා විඳි නවසීලන්ත ආර්ථිකය දැන් දැන් යහපත් අතට හැරෙමින් තිබුණ ද, මැදපෙරදිග යුද්ධය නිසා ඇතිවන ගෝලීය බලපෑම් එය ආපස්සට හැරවීමට සමත් බව ලියම් ඩෑන් පෙන්වා දෙයි.
- තෙල් මිල ඉහළ යාම: යුද්ධය නිසා ලෝක වෙළඳපොළේ බොරතෙල් මිල ඉහළ යාම හරහා නවසීලන්තයේ ප්රවාහන හා නිෂ්පාදන පිරිවැය ඉහළ යා හැකිය.
- සැපයුම් දාම බිඳ වැටීම: ගෝලීය නැව් ගමනාගමනයට එල්ල වන බාධා නිසා භාණ්ඩ හිඟයක් සහ මිල ඉහළ යාමක් (Inflation) යළි ඇති වීමේ අවදානමක් පවතී.
2. ක්රිස්ටෝපර් ලක්සන්ගේ රජයට එල්ල වන දේශපාලන පීඩනය
ආර්ථිකය කළමනාකරණය කිරීමේ පොරොන්දුව මත බලයට පත් වූ අග්රාමාත්ය ක්රිස්ටෝපර් ලක්සන්ගේ සභාග රජයට මෙම යුද්ධය දේශපාලන වශයෙන් විශාල අභියෝගයක් වී තිබේ.
- නැවත පත්වීමේ බලාපොරොත්තු: ජීවන වියදම පාලනය කිරීමට රජය ගන්නා උත්සාහයන් යුද්ධය නිසා අසාර්ථක වුවහොත්, මීළඟ මැතිවරණයේදී රජයේ ජයග්රහණයේ බලාපොරොත්තු සුන් විය හැකි බව ඩෑන් පවසයි.
- වියදම් පාලනය: ආරක්ෂක වියදම් සහ ගෝලීය බලපෑම් හමුවේ රජයේ අයවැය සැලසුම් වෙනස් කිරීමට සිදු වීම හරහා ජනතාවට ලබා දීමට පොරොන්දු වූ සහන සීමා වීමට ඉඩ ඇත.
3. ‘යුද්ධය’ දේශපාලන දෛවය තීරණය කරයිද?
සාමාන්යයෙන් යුදමය වාතාවරණයකදී පවතින රජයන්ට එරෙහිව මහජන මතය වෙනස් වීම සාමාන්ය ස්වභාවයකි. ආර්ථිකය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමේ ගෞරවය ලබා ගැනීමට ලක්සන් බලාපොරොත්තුවෙන් සිටියද, බාහිර යුද්ධයක් නිසා එම ගෞරවය “ආර්ථික අසාර්ථකත්වයකට” පෙරළීමේ අවදානම දැන් උදා වී ඇත.
