ඇෆ්ගනිස්ථාන-පාකිස්ථාන ගැටුම සමනය කිරීමට සෞදිය සහ කටාර් රාජ්යය මැදිහත් වෙයි
විශේෂ ජාත්යන්තර දේශපාලන වාර්තාව – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වෙලින්ටන්, නවසීලන්තය — 2026 පෙබරවාරි 28
පාකිස්ථානය සහ ඇෆ්ගනිස්ථානය අතර හටගෙන ඇති මාරාන්තික දේශසීමා සටන් නතර කර, තත්ත්වය සමනය කිරීම සඳහා සෞදි අරාබිය සහ කටාර් රාජ්යය දැඩි රාජ්ය තාන්ත්රික උත්සාහයක නිරත වන බව වාර්තා වේ. දෙරට අතර ගැටුම පාලනයෙන් බැහැරව යාම වැළැක්වීම මෙහි මූලික අරමුණයි.
1. ගැටුමේ වර්තමාන තත්ත්වය
පසුගිය බ්රහස්පතින්දා රාත්රියේ සිට දෙරට අතර දරුණු හමුදා ක්රියාමාර්ග ආරම්භ වී ඇත.
- පාකිස්ථාන ප්රහාර: තලේබාන් පාලනය සමඟ “විවෘත යුද්ධයක” (Open war) නිරත වන බව ප්රකාශ කරමින් පාකිස්ථානය ඇෆ්ගනිස්ථානයේ ප්රධාන නගර වෙත බෝම්බ ප්රහාර එල්ල කර තිබේ.
- කැපී පෙනෙන ප්රහාර: මෙය 2021 දී තලේබාන් පාලනය යළි පිහිටුවීමෙන් පසු ඇෆ්ගන් අගනුවරට සහ දකුණු ප්රදේශයේ තලේබාන් බලකොටුවලට එල්ල වූ ප්රබලතම ගුවන් ප්රහාර මාලාවයි.
- ජීවිත හානි: දෙරටේම හමුදා ප්රකාශ කර ඇත්තේ නවතම ප්රචණ්ඩ ක්රියා හේතුවෙන් දෙපාර්ශවයේම සොල්දාදුවන් විශාල පිරිසක් මිය ගොස් ඇති බවයි.
2. රාජ්ය තාන්ත්රික මැදිහත්වීම
ගැටුම සමනය කිරීම සඳහා කලාපීය බලවතුන් වහාම ක්රියාත්මක වී ඇත.
- සෞදි අරාබිය: සෞදි විදේශ අමාත්ය ෆයිසාල් බින් ෆර්හාන් කුමරු සිය පාකිස්ථාන සගයා සමඟ දුරකථනයෙන් සාකච්ඡා කර තිබේ.
- කටාර් රාජ්යය: ඇෆ්ගන් වැඩබලන විදේශ අමාත්යවරයා කටාර්හි ප්රධාන සාකච්ඡාකරු සමඟ සම්බන්ධ වී සාකච්ඡා පවත්වා ඇත.
- පසුබිම: මීට පෙරද කටාර් සහ තුර්කිය මැදිහත් වී සටන් විරාමයන් ඇති කළද, පසුව ඇති වූ සාකච්ඡා වට කිසිවක් ස්ථාවර එකඟතාවයකට පැමිණීමට සමත් වී නැත.
3. ගැටුමට මූලික හේතු
වසර ගණනාවක සිට පවතින දේශපාලන අස්ථාවරත්වය මෙම ගැටුමට මුල් වී ඇත.
- ත්රස්තවාදී චෝදනා: පාකිස්ථානය තුළ ප්රහාර එල්ල කරන සන්නද්ධ කණ්ඩායම්වලට එරෙහිව ක්රියා කිරීමට ඇෆ්ගනිස්ථානය අපොහොසත් වී ඇති බවට ඉස්ලාමාබාද් පාලනය චෝදනා කරයි. තලේබාන් රජය මෙම චෝදනා ප්රතික්ෂේප කරයි.
- වසා දැමූ දේශසීමා: පසුගිය වසරේ ඔක්තෝබර් මාසයේ ඇති වූ දරුණු ගැටුම්වලින් පසු දෙරට අතර ගොඩබිම් දේශසීමා බොහෝ දුරට වසා දමා ඇත.
