LNG පර්යන්තය ‘බද්දක්’ ලෙස හැඳින්වීම පට්ටපල් බොරුවක්: විපක්ෂයේ චෝදනාවලට අගමැති ක්රිස්ටෝපර් ලක්සන්ගෙන් සැර පිළිතුරක්
විශේෂ දේශපාලන වාර්තාව – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වෙලින්ටන්, නවසීලන්තය — 2026 පෙබරවාරි 10 — නවසීලන්තයේ බලශක්ති සුරක්ෂිතතාව වෙනුවෙන් ඉදිකිරීමට යෝජිත ද්රවීකෘත ස්වභාවික වායු (LNG) පර්යන්තය, පාරිභෝගිකයා මත පැටවෙන “බද්දක්” (Tax) ලෙස ලේබල් කිරීමට විපක්ෂ කම්කරු පක්ෂය (Labour Party) දරන උත්සාහය අගමැති ක්රිස්ටෝපර් ලක්සන් (Christopher Luxon) විසින් දැඩි පිළිකුලෙන් යුතුව ප්රතික්ෂේප කර තිබේ. ඔහු පවසා සිටියේ විපක්ෂය මේ සම්බන්ධයෙන් පතුරුවා හරින්නේ “පට්ටපල් බොරු” (Load of rubbish) බවයි.
නවසීලන්තය මුහුණ දී සිටින බලශක්ති අර්බුදයට විසඳුම් සෙවීම වෙනුවට විපක්ෂය දේශපාලන වාසි තකා ජනතාව නොමඟ යැවීමට උත්සාහ කරන බවට අගමැතිවරයා මෙහිදී චෝදනා කළේය.
1. විවාදයේ මුල: ‘බලශක්ති බද්දක්’ ද?
මෙම දේශපාලන ගැටුම ආරම්භ වූයේ රජය විසින් LNG ආනයනය සඳහා පර්යන්තයක් ඉදිකිරීමේ සැලැස්ම නිවේදනය කිරීමත් සමඟය. විපක්ෂයේ කම්කරු පක්ෂය චෝදනා කරන්නේ මෙම පර්යන්තය ඉදිකිරීමේ පිරිවැය සහ එය නඩත්තු කිරීමේ ගාස්තු අවසානයේ විදුලි බිල හරහා සාමාන්ය ජනතාවගෙන් අය කරගනු ලබන බවයි. ඔවුන් මෙය හඳුන්වන්නේ “නොපෙනෙන බලශක්ති බද්දක්” ලෙසයි.
කෙසේ වෙතත්, අගමැතිවරයා අවධාරණය කරන්නේ මෙය බද්දක් නොව, රටේ විදුලි සැපයුම බිඳ වැටීමෙන් වළක්වා ගැනීම සඳහා ලබාගත් “වටිනා රක්ෂණ ඔප්පුවක්” (Worthy Insurance Policy) බවයි.
2. ලක්සන්ගේ දැඩි ස්ථාවරය: “අපට අවශ්ය නැහැ රට අඳුරේ තියන්න”
අද පැවති මාධ්ය හමුවකදී අදහස් දක්වමින් අගමැති ක්රිස්ටෝපර් ලක්සන් කියා සිටියේ, පසුගිය රජය යටතේ බලශක්ති ක්ෂේත්රය සම්බන්ධයෙන් නිසි තීරණ නොගැනීම නිසා රට අද මෙම අර්බුදයට මුහුණ දී ඇති බවයි.
“කම්කරු පක්ෂය කියන දේවල් සම්පූර්ණයෙන්ම අසත්යයි. ඔවුන් උත්සාහ කරන්නේ බය පතුරවන්න. අපි කරන්නේ අනාගතයේදී ඇතිවිය හැකි බලශක්ති හිඟයකින් රට ආරක්ෂා කිරීමයි. LNG පර්යන්තයක් තිබීමෙන් අදහස් වෙන්නේ, හිරු එළිය හෝ සුළඟ නොමැති අවස්ථාවක පවා නවසීලන්තයේ කර්මාන්ත ශාලා සහ නිවාසවලට බාධාවකින් තොරව විදුලිය ලැබෙන බවයි. මෙය බද්දක් නෙවෙයි, මෙය රටේ ආර්ථිකය සුරක්ෂිත කරන ආයෝජනයක්,” යැයි ඔහු පැවසීය.
3. ‘බද්ද’ සහ ‘රක්ෂණය’ අතර වෙනස
විපක්ෂයේ තර්කය වන්නේ රජය මේ සඳහා වැය කරන බිලියන ගණනක මුදල වෙනුවට පුනර්ජනනීය බලශක්තිය වෙනුවෙන් එම මුදල යෙදවිය යුතු බවයි. එහෙත් අගමැතිවරයා පවසන්නේ පුනර්ජනනීය බලශක්තිය (Renewables) පමණක් රටේ බලශක්ති ඉල්ලුම සපුරාලීමට ප්රමාණවත් නොවන බවයි.
- විපක්ෂයේ මතය: මෙය මිල අධික, පරිසරයට හානිකර සහ ජනතාවගේ මුදල් සූරාකන ව්යාපෘතියකි.
- රජයේ මතය: මෙය හදිසි අවස්ථාවකදී (Last Resort) භාවිත කළ හැකි, රටේ විදුලි පද්ධතිය ස්ථාවරව තබා ගන්නා අත්යවශ්ය යටිතල පහසුකමකි.
අගමැතිවරයා පවසන පරිදි, LNG පර්යන්තය ඉදිකිරීම මගින් නවසීලන්තය ජාත්යන්තර වෙළඳපොළේ ගෑස් මිල උච්චාවචනයන්ගෙන් ආරක්ෂා වනු ඇත. දේශීය ගෑස් නිෂ්පාදනය පහත වැටී ඇති මොහොතක, විකල්පයක් නොමැති වීම නිසා මුළු රටම අඳුරේ තැබීමට වඩා මෙවැනි පද්ධතියක් පවත්වාගෙන යාම ලාභදායී බව ඔහු පෙන්වා දෙයි.
4. බලශක්ති අමාත්යවරයාගේ සහාය
බලශක්ති අමාත්ය සයිමන් වොට්ස් ද මෙම විවාදයට මැදිහත් වෙමින් කියා සිටියේ, විපක්ෂය කරුණු හරිහැටි වටහා නොගෙන කටයුතු කරන බවයි. “අපි කරන්නේ රටේ බලශක්ති පද්ධතියට ‘නැංගුරමක්’ ලබාදීමයි. LNG පර්යන්තය ඉදිකිරීමෙන් අපට හැකි වෙනවා ගල්අඟුරු මත යැපීම අඩු කරගන්න. මෙය කම්කරු පක්ෂය පවසන ආකාරයේ බද්දක් නොව, තිරසාර අනාගතයක් වෙනුවෙන් තැබූ පියවරක්,” යැයි ඔහු පැවසීය.
5. ආර්ථික විද්යාඥයින්ගේ සහ ක්ෂේත්රයේ ප්රවීණයන්ගේ අදහස
ආර්ථික විද්යාඥයින් පවසන්නේ මෙම පර්යන්තය සඳහා වැය වන මුදල විදුලි බිලට යම් බලපෑමක් එල්ල කළ හැකි වුවද, එය ‘බද්දක්’ ලෙස හැඳින්වීම තාක්ෂණිකව වැරදි බවයි. ඔවුන් පවසන්නේ ඕනෑම යටිතල පහසුකම් ව්යාපෘතියක පිරිවැය පාරිභෝගිකයාට ගෙවීමට සිදුවන නමුත්, එයින් ලැබෙන ප්රතිලාභය (එනම් බාධාවකින් තොර විදුලි සැපයුම) එම පිරිවැයට වඩා වැඩි විය හැකි බවයි.
කෙසේ වෙතත්, පරිසරවේදීන් තවමත් මෙම ව්යාපෘතියට එරෙහි වන්නේ එය ෆොසිල ඉන්ධන මත යැපීම වැඩි කරන බව පවසමිනි.
6. අවසාන නිගමනය
අගමැති ක්රිස්ටෝපර් ලක්සන් සහ විපක්ෂය අතර පවතින මෙම ‘වචන හරඹය’ තුළින් පෙනී යන්නේ නවසීලන්තයේ බලශක්ති අනාගතය පිළිබඳව පවතින දැඩි මතභේදයයි. ලක්සන් පවසන පරිදි රජය සිය තීරණයේ ස්ථිරව සිටින අතර, විපක්ෂයේ චෝදනා හුදු ” rubbish” ලෙස බැහැර කරයි.
පාරිභෝගිකයින්ට වැදගත් වන්නේ මෙය බද්දක්ද නැද්ද යන්නට වඩා, ඉදිරි ශීත සෘතුවලදී තමන්ගේ විදුලි බිල කෙතරම් වනු ඇත්ද සහ විදුලිය බාධාවකින් තොරව ලැබේද යන්නයි.
