නවසීලන්තයේ කිසිදු තැනක් භූකම්පනවලින් මිදී නැත: උතුරුදිග කෙරිකෙරි ප්රදේශයේ ඇති වූ කම්පන මාලාවෙන් ජනතාව භීතියට!
විශේෂ භූ විද්යාත්මක පුවත් වාර්තාව – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
කෙරිකෙරි, නවසීලන්තය — 2026 මාර්තු 05 — නවසීලන්තයේ භූකම්පන අවදානම ඉතාමත් අඩු සහ ස්ථාවර කලාපයක් ලෙස සැලකෙන උතුරුදිග (Northland) ප්රදේශයේ කෙරිකෙරි (Kerikeri) අවට පසුගිය දින කිහිපය තුළ භූකම්පන මාලාවක් වාර්තා වී තිබේ. මෙය රටේ ඕනෑම ස්ථානයක භූකම්පන ඇති විය හැකි බවට විද්යාඥයන් ලබාදුන් ප්රබල අනතුරු ඇඟවීමක් බවට පත්ව ඇත.
1. කම්පන මාලාවේ විස්තර
මාර්තු 01 වැනිදා සිට 04 වැනිදා දක්වා කාලය තුළ කෙරිකෙරි ඉන්ලට් (Kerikeri Inlet) ප්රදේශය කේන්ද්ර කරගනිමින් භූකම්පන 5ක් වාර්තා වී තිබේ.
- තීව්රතාව: මෙහි ප්රබලතම කම්පනය රික්ටර් පරිමාණයේ 2.1ක අගයකින් යුක්තව අඟහරුවාදා පස්වරු 5:05ට පමණ සිදුවිය.
- ගැඹුර: මෙම සියලුම කම්පන කිලෝමීටර් 5ක් වැනි නොගැඹුරු මට්ටමක සිදුවීම නිසා ප්රදේශවාසීන්ට එය තදින් දැනී ඇත.
2. ප්රදේශවාසීන්ගේ අත්දැකීම්
ඔපිටෝ බේ (Opito Bay) සහ රංගිටානේ (Rangitane) ඇතුළු ප්රදේශ රැසක ජනතාව පවසා සිටියේ තම නිවෙස් සෙලවී ගිය බවත්, විශාල පිපිරුම් හඬක් හෝ ගොරවන හඬක් ඇසුණු බවත්ය. ඇතැම් වැසියන් පවසා සිටියේ වාහනයක් නිවසේ වැදුණාක් වැනි දැඩි කම්පනයක් දැනුණු බවයි. මේ හේතුවෙන් ප්රදේශයේ සුරතල් සතුන් ද දැඩි ලෙස නොසන්සුන් වී ඇති බව වාර්තා වේ.
[Image showing a map of Northland with epicenter markers around Kerikeri Inlet]
3. විද්යාඥයන්ගේ විග්රහය
භූ විද්යා නිලධාරී සෑම් ටේලර්-ඔෆර්ඩ් (Sam Taylor-Offord) මහතාට අනුව, මෙම කම්පන GeoNet පද්ධතියේ ස්වයංක්රීයව සටහන් වී නොමැත. එයට හේතුව මේවා කුඩා කම්පන වීමත්, උතුරුදිග ප්රදේශය භූකම්පන නිරීක්ෂණ ජාලයේ කෙළවරක පිහිටා තිබීමත්ය.
- හේතුව: කෙරිකෙරි ප්රදේශය යටතේ හඳුනාගත් භූ පැලුම් (Faults) නොමැති වුවත්, පෘථිවි පෘෂ්ඨය මත ඇති වන දැඩි පීඩනය (Stress) හේතුවෙන් මෙවැනි කම්පන ඇති විය හැක.
- ඉතිහාසය: උතුරුදිග කලාපයේ අවසන් වරට ඇති වූ විශාල භූකම්පනය 1963 වසරේදී කායිටියා (Kaitāia) ප්රදේශයෙන් වාර්තා වී ඇති අතර එහි ප්රබලත්වය 4.8කි.
