නවසීලන්ත වැටුප් වාර්තාව: 70%කට උද්ධමනයට සාපේක්ෂව වැටුප් වැඩි වී නැතත්, ඇතැම් වෘත්තීන්ට 15%ක දැවැන්ත වැඩිවීමක්!
විශේෂ ආර්ථික විමසුම – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
ඕක්ලන්ඩ් — 2026 මාර්තු 03
නවසීලන්තයේ ශ්රම වෙළඳපොළ පවතින දුර්වල තත්ත්වය හමුවේ පසුගිය වසරේදී බහුතරයක් සේවකයන්ට වැටුප් වැඩිවීම් ලැබී නොමැති බව වාර්තා වේ. කෙසේ වෙතත්, විශේෂිත කුසලතා සහිත වෘත්තීන් කිහිපයක වැටුප් උද්ධමන වේගයට වඩා දෙගුණයකින් ඉහළ ගොස් ඇති බව Seek ආයතනයේ නවතම දත්ත පෙන්වා දෙයි.
1. බහුතරයකට වැටුප් සහන නැත
වෘත්තීය සමිති සම්මේලනය (CTU) පෙන්වා දෙන්නේ පසුගිය වසරේදී නවසීලන්ත සේවකයන්ගෙන් 70%කටම ලැබී ඇත්තේ උද්ධමන වේගයට වඩා අඩු වැටුප් වැඩිවීමක් බවයි.
- සේවකයන්ගෙන් 44%කට කිසිදු වැටුප් වැඩිවීමක් ලැබී නොමැත.
- මෙයට ප්රධාන හේතුව ලෙස ආර්ථිකයේ පවතින මන්දගාමී ස්වභාවය පෙන්වා දී ඇත.
2. වැඩිම වැටුප් වර්ධනයක් ලැබූ වෘත්තීන්
පොදු ප්රවණතාවයට පටහැනිව, ඇතැම් ක්ෂේත්රවල වැටුප් කැපී පෙනෙන ලෙස ඉහළ ගොස් තිබේ. විශේෂයෙන්ම නිෂ්පාදන, ප්රවාහන සහ සැපයුම් (Manufacturing, Transport and Logistics) ක්ෂේත්රයේ සේවකයන් මෙහි පෙරමුණේ සිටී.
| වෘත්තිය (Role) | වැටුප් වැඩිවීම (%) | සාමාන්ය වාර්ෂික වැටුප (NZD) |
| Handlers (නිෂ්පාදන/ප්රවාහන) | 15.5% | $58,240 |
| පද්ධති ඉංජිනේරුවන් (Systems Engineers) | 12.8% | $118,608 |
| අධ්යාපන ක්ෂේත්රයේ නිලධාරීන් | 12.0% | $72,010 |
| දේපොළ කළමනාකරුවන් (Property Managers) | 10.8% | – |
| සැලසුම්කරුවන් (Planners) | 9.6% | – |
වැඩිම වැටුපක් ලබන වෘත්තිය: මෙම ලැයිස්තුවේ වැඩිම වැටුපක් ලබන වෘත්තිය ලෙස සාමාන්ය වෛද්යවරුන් (GPs) හඳුනාගෙන ඇති අතර ඔවුන්ගේ සාමාන්ය වාර්ෂික වැටුප $220,935 කි.
3. වැටුප් ඉහළ යාමට බලපෑ හේතු
Seek ආයතනයේ ජ්යෙෂ්ඨ ආර්ථික විද්යාඥ බ්ලෙයාර් චැප්මන් පවසන්නේ මෙම වර්ධනයට ප්රධාන හේතු කිහිපයක් බලපා ඇති බවයි:
- සංචාරක කර්මාන්තයේ පිබිදීම: සංචාරක කර්මාන්තය යථා තත්ත්වයට පත්වීම නිසා ආහාර සැපයුම් (Catering) සහ මුළුතැන්ගෙයි සහායකයන් සඳහා ඉල්ලුම වැඩි වී ඇත.
- සෞඛ්ය ක්ෂේත්රය: නවසීලන්තයේ වයස්ගත ජනගහනය ඉහළ යාමත් සමඟ සෞඛ්ය සේවා වෘත්තිකයන්ට පවතින ඉල්ලුම සහ වැටුප් ඉහළ ගොස් තිබේ.
- අපනයන වර්ධනය: නිෂ්පාදන සහ සැපයුම් ක්ෂේත්රයේ වැටුප් වැඩිවීමට අපනයන ක්ෂේත්රයේ වර්ධනය දායක වී ඇත.
4. ආර්ථික විද්යාඥයන්ගේ මතය: “කුසලතා නොගැලපීම”
BNZ බැංකුවේ ප්රධාන ආර්ථික විද්යාඥ මයික් ජෝන්ස් පවසන්නේ ඇතැම් ක්ෂේත්රවල වැටුප් වැඩිවීමට හේතුව අවශ්ය කුසලතා සහිත සේවකයන් හිඟ වීම (Skill Mismatch) බවයි.
- සරල ශ්රමය (Unskilled labour) ඕනෑ තරම් පවතින නමුත්, විශේෂිත කුසලතා සහිත සේවකයන් සොයා ගැනීම ව්යාපාරිකයන්ට අපහසු වී ඇත.
- පසුගිය වසර කිහිපය තුළ ශුද්ධ සංක්රමණය (Net Migration) අඩු මට්ටමක පැවතීම නිසා ශ්රම සැපයුම සීමා වීම ද මෙයට බලපා ඇත.
Westpac බැංකුවේ ප්රධාන ආර්ථික විද්යාඥ කෙලී එක්හෝල් ද පවසන්නේ විශේෂිත කුසලතා අවශ්ය වෘත්තීන් සඳහා ශ්රම වෙළඳපොළ ක්රමයෙන් තදබල වෙමින් පවතින බවයි.
