මැදපෙරදිග යුද ගින්නෙන් නවසීලන්ත අපනයන නෞකා හිරවෙයි: බහාලුම් දහස් ගණනක් අතරමඟ; මස් සහ කිරි නිෂ්පාදනවලට දැඩි තර්ජනයක්
විශේෂ වෙළඳ සහ ආර්ථික පුවත් වාර්තාව – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වෙලින්ටන් — 2026 මාර්තු 02
මැදපෙරදිග කලාපයේ හටගෙන ඇති දරුණු යුධ ගැටුම් හේතුවෙන් නවසීලන්තයේ සිට ජාත්යන්තර වෙළඳපොළ කරා රැගෙන යන අපනයන භාණ්ඩ පිරවූ බහාලුම් (Containers) දහස් ගණනක් අතරමඟ සිරවී ඇති බව වාර්තා වේ. විශේෂයෙන්ම සෞදි අරාබිය, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යය සහ ඕමානය වැනි රටවල් සමඟ පවතින නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුම් යටතේ සිදුකරන අපනයන කටයුතුවලට මෙයින් දැඩි බලපෑමක් එල්ල වී තිබේ.
පසුගිය වසරේ ජූනි මාසය දක්වා නවසීලන්තය මෙම කලාපයට ඩොලර් බිලියන 3.1ක් වටිනා භාණ්ඩ අපනයනය කර ඇති අතර ඉන් වැඩිම ප්රතිශතයක් කිරි නිෂ්පාදන, රතු මස් සහ උද්යාන භෝග නිෂ්පාදන වේ.
1. හෝමූස් සමුද්ර සන්දිය වැසීම සහ බහාලුම් හිරවීම
නැව් සමාගම් සියල්ලම පාහේ හෝමූස් සමුද්ර සන්දිය (Strait of Hormuz) හරහා සිදුකරන ප්රවාහන සේවා තාවකාලිකව අත්හිටුවා ඇත.
- සිරවී ඇති බහාලුම් ප්රමාණය: ෆොන්ටෙරා (Fonterra) සහ සිල්වර් ෆර්න් ෆාම්ස් (Silver Fern Farms) එක්ව පිහිටුවා ගත් Kotahi නැව් සමාගම පවසන්නේ අඩි 20 ප්රමාණයේ බහාලුම් (TEU) 4,000කට අධික ප්රමාණයක් දැනටමත් මෙම මුහුදු මාර්ගයේ අතරමඟ සිරවී ඇති බවයි.
- කල් ඉකුත් වීමේ අවදානම: මස් කර්මාන්ත සංගමය (Meat Industry Association) පවසන්නේ පසුගිය වසරේ ඩොලර් මිලියන 166ක් වටිනා “සිසිල් කළ මස්” (Chilled meat) අපනයනය කර ඇති බවයි. ප්රවාහන ප්රමාදයන් හේතුවෙන් මෙලෙස සිසිල් කළ මස් නිෂ්පාදන නරක් වීමේ දැඩි අවදානමක් පවතී.
2. විකල්ප මාර්ග සහ වරාය තදබදය
හෝමූස් සමුද්ර සන්දිය තුළ ඇති වරායන් වෙත ළඟා වීමට නොහැකි වීම නිසා, සෞදි අරාබියේ ජෙඩා (Jeddah) සහ ඕමානයේ සෝහාර් (Sohar) වැනි විකල්ප වරායන් වෙත නැව් යොමු කිරීමට උත්සාහ කළ ද, ඒවායේ දැන් අධික තදබදයක් පවතින බව වාර්තා වේ.
- බ්රිතාන්ය සහ යුරෝපීය අපනයන: වාසනාවකට මෙන්, බ්රිතාන්යය සහ යුරෝපය වෙත යවන රතු මස් නිෂ්පාදන අප්රිකාව වටා හෝ රතු මුහුද හරහා ගමන් කරන බැවින් මෙම අර්බුදයෙන් සෘජු බලපෑමක් එල්ල නොවන බව මස් කර්මාන්ත සංගමය පවසයි.
3. අපනයනකරුවන්ට දෙන උපදෙස්
Export New Zealand හි විධායක අධ්යක්ෂ ජෝෂුවා ටෑන් පෙන්වා දෙන්නේ මේ මොහොතේ ප්රධාන ගැටලු තුනක් ඇති බවයි:
- හෝමූස් සමුද්ර සන්දිය වැසීම.
- ලෝක තෙල් සැපයුම අඩාල වීම.
- කලාපයේ ප්රධාන ගුවන්තොටුපොළවල් වසා දැමීම.
අපනයනකරුවන් කළ යුත්තේ කුමක්ද?
- සිය පාරිභෝගිකයන් සමඟ නිරන්තරයෙන් සම්බන්ධ වෙමින් සිදුවිය හැකි ප්රමාදයන් පිළිබඳව ඔවුන්ව දැනුවත් කිරීම.
- කොවිඩ් කාලයේදී ඉගෙන ගත් පාඩම් භාවිතා කරමින්, විදේශීය වෙළඳපොළවල වැඩි තොග ප්රමාණයක් (Inventory) පවත්වා ගැනීමට උත්සාහ කිරීම.
- විදේශ කටයුතු සහ වෙළඳ අමාත්යාංශය (MFAT) මගින් පවත්වන ඉදිරි දැනුවත් කිරීමේ රැස්වීම්වලට සම්බන්ධ වීම.
