නවසීලන්තයේ කිවීසේවර් (KiwiSaver) වෙනස් වෙයි: සේවක දායකත්වය වැඩි වෙද්දී වැටුප් වැඩිවීම් සීමා වීමේ අවදානමක්!
විශේෂ ආර්ථික සහ මූල්ය පුවත් වාර්තාව – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වෙලින්ටන්, නවසීලන්තය — 2026 පෙබරවාරි 19 — නවසීලන්ත වැසියන්ගේ විශ්රාමික ඉතුරුම් ශක්තිමත් කිරීමේ අරමුණින් ක්රියාත්මක වන කිවීසේවර් (KiwiSaver) දායකත්ව මුදල් අප්රේල් 01 වැනිදා සිට ඉහළ නැංවීමට රජය තීරණය කර ඇත. කෙසේ වෙතත්, මෙම පියවර නිසා සේවා යෝජකයන්ට අමතර පිරිවැයක් දැරීමට සිදුවන බැවින්, සේවකයින්ට වාර්ෂිකව ලැබෙන වැටුප් වැඩිවීම් (Pay rises) සීමා වීමට ඉඩ ඇති බවට ආර්ථික විශේෂඥයෝ අනතුරු අඟවති.
1. සිදුවන ප්රධාන වෙනස්කම්
2025 අයවැය මගින් හඳුන්වා දුන් මෙම සංශෝධනයට අනුව, කිවීසේවර් දායකත්ව මුදල් අදියර දෙකකින් ඉහළ යනු ඇත:
- පළමු අදියර (2026 අප්රේල් 01): සේවකයාගේ සහ සේවා යෝජකයාගේ අවම දායකත්වය 3% සිට 3.5% දක්වා ඉහළ යයි.
- දෙවන අදියර (2028 අප්රේල් 01): මෙම අගය තවදුරටත් 4% දක්වා ඉහළ නැංවීමට නියමිතය.
- ප්රතිලාභ: මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙස වයස අවුරුදු 35ක සාමාන්ය වැටුප් ලබන සේවකයෙකුගේ විශ්රාමික ඉතුරුම් තොගය, විශ්රාම යන විට 25% – 30% අතර ප්රමාණයකින් ඉහළ යනු ඇති බව ගණන් බලා ඇත.
2. වැටුප් වැඩිවීම්වලට බලපාන්නේ කෙසේද?
සේවා යෝජකයෙකුට සේවකයෙකු නඩත්තු කිරීමේදී වැටුපට අමතරව කිවීසේවර්, ACC ගාස්තු සහ අනෙකුත් බදු ගෙවීමට සිදුවේ.
- භාණ්ඩාගාරයේ (Treasury) මතය: සේවා යෝජකයන්ට දැරීමට සිදුවන මෙම අමතර 0.5%ක පිරිවැයෙන් 80%ක්ම පියවා ගනු ලබන්නේ සේවකයින්ට ලබා දීමට සැලසුම් කර තිබූ වැටුප් වැඩිවීම් කපා හැරීමෙන් බව භාණ්ඩාගාරය අපේක්ෂා කරයි.
- Westpac ප්රධාන ආර්ථික විද්යාඥ: “සේවා යෝජකයෙකු සේවකයෙකු වෙනුවෙන් වියදම් කිරීමට බලාපොරොත්තු වන මුළු මුදල (Total Remuneration) වෙනස් නොවේ. එබැවින් කිවීසේවර් සඳහා වැඩි මුදලක් වෙන් වන විට, වැටුප් වැඩි කිරීමට ඇති මුදල අඩු වනු ඇත,” යැයි කෙලී එක්හෝල්ඩ් (Kelly Eckhold) පවසයි.
3. ‘Total Remuneration’ ගිවිසුම්වලට එල්ල වන බලපෑම
ඔබේ රැකියා ගිවිසුම “Total Remuneration” (සියල්ල ඇතුළත් වැටුප් පැකේජයක්) යටතේ පවතී නම්, සේවා යෝජකයාගේ 0.5%ක අමතර දායකත්වය ද ඔබේ දළ වැටුපෙන් (Gross pay) අඩු වනු ඇත. මෙහිදී සේවකයාට තම අතට ලැබෙන ශුද්ධ වැටුප (Take-home pay) සැලකිය යුතු ලෙස අඩු වීමක් දැනිය හැකිය.
4. සේවකයින්ට ඇති විකල්ප
පවතින ඉහළ ජීවන වියදම හමුවේ මෙම 0.5%ක වැටුප් අඩුවීම දරා ගැනීමට අපහසු සේවකයින් සඳහා රජය සහනයක් ලබා දී ඇත:
- තාවකාලික සහනය: සේවකයින්ට අවශ්ය නම් මාස 3 සිට 12 දක්වා කාලයකට සිය දායකත්වය පැරණි 3% මට්ටමේම පවත්වා ගැනීමට ඉල්ලුම් කළ හැකිය.
- අයදුම් කිරීම: 2026 පෙබරවාරි 01 සිට IRD (Inland Revenue) වෙබ් අඩවිය හරහා මේ සඳහා අයදුම් කළ හැකිය.
