නවසීලන්තයේ කලින් විශ්රාම ගැනීමට ඔබ සූදානම්ද? අවශ්ය මුදල සහ සැලසුම් කළ යුතු ආකාරය පිළිබඳ විශේෂ හෙළිදරව්වක්
විශේෂ ආර්ථික සහ ජීවන රටා පුවත් වාර්තාව – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
ඔක්ලන්ඩ්, නවසීලන්තය — 2026 පෙබරවාරි 17 — නවසීලන්ත වැසියන්ට අනාගතයේදී වැඩි කාලයක් වැඩ කිරීමට සිදුවනු ඇති බවට භාණ්ඩාගාරය (Treasury) විසින් මෑතකදී අනතුරු ඇඟවීම් නිකුත් කර තිබේ. වයස්ගත වන ජනගහනය රටේ මූල්ය පද්ධතියට එල්ල කරන පීඩනය මෙයට ප්රධාන හේතුවයි. කෙසේ වෙතත්, රජයේ “NZ Super” සහනාධාරය ලැබෙන තෙක් (වයස 65 දක්වා) නොසිට, කලින් විශ්රාම ගැනීමට කැමති අය සඳහා ඒ වෙනුවෙන්ම වූ මූල්ය සැලසුම් අත්යවශ්ය වේ.
1. ඔබට කොපමණ මුදලක් අවශ්යද?
කලින් විශ්රාම යාමේදී ප්රධානතම අභියෝගය වන්නේ වයස 65 වන තෙක් රජයේ විශ්රාම වැටුප් සහය නොලැබීමයි. එබැවින් ඔබේ ජීවන වියදම පියවා ගැනීමට විශාල ඉතිරිකිරීමක් අවශ්ය වේ.
- ගුණ කිරීමේ රීතිය: Koura හි නිර්මාතෘ රූපට් කාලියොන් පවසන්නේ සරල ගණනය කිරීමක් ලෙස, ඔබ වසරකට අපේක්ෂා කරන ආදායම මෙන් 20 ගුණයක ඉතිරියක් තිබිය යුතු බවයි. උදාහරණයක් ලෙස, ඔබට වසරකට ඩොලර් 100,000 ක ආදායමක් අවශ්ය නම්, ඩොලර් මිලියන 2 ක ඉතිරියක් තිබිය යුතුය.
- අවම අවශ්යතාවය: මැසී විශ්වවිද්යාලයේ (Massey University) මාර්ගෝපදේශ අනුව, මූලික අවශ්යතා පමණක් සහිත ජීවන රටාවක් සඳහා (No-frills lifestyle) වයස 60 දී විශ්රාම ගැනීමට ඩොලර් 350,000 – 500,000 අතර මුදලක් ද, වයස 55 දී විශ්රාම ගැනීමට ඩොලර් 550,000 – 700,000 අතර මුදලක් ද අවශ්ය වේ.
2. නිවාස හිමිකම සහ ස්ථානය
විශ්රාම ගැන්වීමේ සැලසුම්වලදී ඔබ ජීවත් වන ස්ථානය සහ නිවසේ හිමිකම තීරණාත්මක වේ.
- ණය බරින් තොර නිවස: ඔබ ණය බරින් තොරව (Mortgage-free) නිවසක හිමිකරුවෙකු නම් විශ්රාම දිවිය පහසු වේ. නමුත් කුලියට හෝ ණය ගෙවමින් සිටින්නේ නම් අවශ්ය වන ඉතිරි කිරීම් ප්රමාණය විශාල ලෙස ඉහළ යයි.
- නගරයේ බලපෑම: ඔක්ලන්ඩ්, වෙලින්ටන් සහ ක්රයිස්ට්චර්ච් වැනි ප්රධාන නගරවල ජීවත් වීම ග්රාමීය ප්රදේශවලට වඩා වියදම් අධිකය. රක්ෂණ ගාස්තු සහ නගර සභා බදු (Rates) සඳහා පමණක් වසරකට අවම වශයෙන් ඩොලර් 6,000 ක් පමණ වැය වන බව වාර්තා වේ.
3. ආයෝජන සහ විකල්ප ආදායම් මාර්ග
කලින් විශ්රාම ගන්නා බොහෝ දෙනා KiwiSaver වලට වඩා ද්රවශීල වත්කම් (Liquid assets) එනම් කොටස් වෙළෙඳපොළ ආයෝජන හෝ දේපළ වෙළෙඳපොළ කෙරෙහි විශ්වාසය තබති.
- කුලී දේපළ: ආයෝජන පුහුණුකරු ස්ටීව් ගුඩි පවසන්නේ අවම වශයෙන් ණය බරින් තොර නිවාස 4 ක් හෝ 5 ක් ඇති අයෙකුට පහසුවෙන් විශ්රාම ගත හැකි බවයි.
- ව්යාපාර විකිණීම: බොහෝ දෙනෙකු විශ්රාම ගැන්වීමේ අරමුදල සොයා ගන්නේ තමන් සතු ව්යාපාරයක් හෝ අමතර දේපළක් විකිණීම මගිනි.
4. රජයේ සහය මත පමණක් යැපීම
රජයේ JobSeeker වැනි සහනාධාර මත යැපෙමින් විශ්රාම දිවිය ගත කිරීම එතරම් සාර්ථක නොවන බව ආර්ථික විශේෂඥයෝ පවසති. තනි පුද්ගලයෙකු සඳහා බදු අඩු කළ පසු ලැබෙන සතිපතා දීමනාව ඩොලර් 361.32 ක් වැනි සුළු මුදලකි. එසේම ඩොලර් 8,000 කට වඩා වත්කම් ඇති අයෙකුට නවාතැන් දීමනා (Accommodation supplement) ලබා ගැනීම ද දුෂ්කර වේ.
