මහ බැංකුවේ කොවිඩ් මර්දන ක්‍රියාදාමය ගැන රජයෙන් ‘හදිසි’ විමර්ශනයක්: මැතිවරණ උණුසුම මැද දේශපාලන පොරපිටිය රත්වෙයි

විශේෂ ආර්ථික සහ දේශපාලන වාර්තාව – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

වෙලින්ටන්, නවසීලන්තය — 2026 පෙබරවාරි 11 — කොවිඩ්-19 වසංගත සමය තුළ නවසීලන්ත මහ බැංකුව (Reserve Bank) ගනු ලැබූ ආර්ථික තීරණ සම්බන්ධයෙන් ස්වාධීන විමර්ශනයක් ආරම්භ කරන බව රජය අද අනපේක්ෂිත ලෙස නිවේදනය කළේය. එළඹෙන මහ මැතිවරණයට මාස කිහිපයකට පෙර, එනම් සැප්තැම්බර් මාසයේදී මෙහි වාර්තාව නිකුත් කිරීමට නියමිත අතර, මෙය දේශපාලන අරමුණක් සහිත “මඩ ප්‍රහාරයක්” බවට විපක්ෂය චෝදනා කරයි.

1. විමර්ශනයේ ප්‍රධාන ඉලක්ක

මුදල් අමාත්‍ය නිකොලා විලිස් (Nicola Willis) පවසන පරිදි මෙම විමර්ශනය මූලික වශයෙන් කරුණු දෙකක් කෙරෙහි අවධානය යොමු කරනු ඇත:

• මුදල් මුද්‍රණය සහ පොලී අනුපාත: නිල මුදල් අනුපාතය (OCR) 0.25% දක්වා අඩු කිරීම සහ ‘LSAP’ වැඩසටහන හරහා සිදුකළ මුදල් මුද්‍රණය.
• ආර්ථික බලපෑම: මෙම ක්‍රියාවන් නිසා උද්ධමනය දශක කිහිපයකින් ඉහළම අගයට පැමිණීම, නිවාස මිල 30%කින් ඉහළ යාම සහ රජයට සිදු වූ ඩොලර් බිලියන 10.3ක පාඩුව.

“මහ බැංකුවේ ක්‍රියාවන් ව්‍යාපාර රැක ගැනීමට උදව් වූ බව ඇත්ත, නමුත් එහි අතුරු ආබාධවලින් ජනතාව බැට කනවා. ඔවුන් වැරදි කළා නම් එය රටට හෙළි කළ යුතුයි,” යැයි විලිස් මහත්මිය පැවසුවාය.

[Image representing a formal government inquiry document with a Reserve Bank logo and New Zealand currency notes in the background]

2. දේශපාලන ගිනි පුපුරු: ‘සැබෑවටම සැක සහිතයි’

විපක්ෂ නායක ක්‍රිස් හිප්කින්ස් (Chris Hipkins) මෙම පියවර දැඩි ලෙස විවේචනය කරමින් කියා සිටියේ මෙය නිකොලා විලිස්ගේ “කපටි දේශපාලන හැසිරීමක්” බවයි. “ඇයට ඇත්තටම අවශ්‍යතාවයක් තිබුණා නම් මෙය අමාත්‍ය ධුරය ගත් විගස කරන්න තිබුණා. මැතිවරණය අස්සේ මෙය කරන්නේ කුමන්ත්‍රණකරුවන් පිනවන්නයි,” ඔහු පැවසීය.

හරිත පක්ෂයේ නායිකා ක්ලෝයි ස්වෝබ්‍රික් (Chlöe Swarbrick) ද මෙම විමර්ශනයේ කාලසීමාව “සැබෑවටම සැක සහිත” (Real sus) බව පවසා සිටියාය.

3. මහ බැංකුවේ සහ සභාග රජයේ ප්‍රතිචාර

මහ බැංකුවේ නව අධිපතිනි ආචාර්ය ඇනා බ්‍රේමන් (Dr Anna Breman) මෙම විමර්ශනය සාදරයෙන් පිළිගන්නා බවත්, අතීතයෙන් ඉගෙන ගැනීමට තම ආයතනය සූදානම් බවත් පවසා තිබේ.

මේ අතර, අග්‍රාමාත්‍ය ක්‍රිස්ටෝපර් ලක්සන් (Christopher Luxon) සහ නියෝජ්‍ය අග්‍රාමාත්‍ය ඩේවිඩ් සේමූර් (David Seymour) රජයේ තීරණය ආරක්ෂා කරමින් කියා සිටියේ, මහ බැංකුව සිය “සිහිය නැති කරගෙන” මුදල් මුද්‍රණය කිරීම නිසා රට අද දුප්පත් වී ඇති බවයි.

මෙම ස්වාධීන විමර්ශනය සිදු කිරීම සඳහා ජාත්‍යන්තර විශේෂඥයන් වන ඇතනාසියෝස් ඔර්ෆනිඩීස් (Athanasios Orphanides) සහ ඩේවිඩ් ආචර් (David Archer) පත් කර ඇත.