2026 පාපන්දු ලෝක කුසලානයට වර්ජන තර්ජනයක්: අමෙරිකාවේ ප්රතිපත්ති ගැන ලොව පුරා විරෝධය – නවසීලන්තයේ ස්ථාවරය කුමක්ද?
විශේෂ ක්රීඩා විමසුම – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
ඕක්ලන්ඩ්, නවසීලන්තය — 2026 පෙබරවාරි 24 — අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය, මෙක්සිකෝව සහ කැනඩාව සම සත්කාරකත්වය දරන 2026 FIFA පාපන්දු ලෝක කුසලානය ආරම්භ වීමට පෙර ලෝක පාපන්දු ක්ෂේත්රය තුළ දැඩි මතභේදාත්මක තත්ත්වයක් නිර්මාණය වී තිබේ. අමෙරිකාවේ පවතින දැඩි සංක්රමණික නීති සහ මානව හිමිකම් පිළිබඳ ගැටලු මෙයට ප්රධාන හේතුව වී ඇත.
1. වර්ජනයක් ගැන කතා කරන්නේ කවුද?
හිටපු FIFA සභාපති සෙප් බ්ලැටර් (Sepp Blatter) පසුගියදා ප්රකාශ කළේ ලෝක කුසලානය වර්ජනය කිරීමට සැරසෙන පාපන්දු ලෝලීන්ගේ තීරණය තමන් අනුමත කරන බවයි.
- විශේෂඥ මතය: ස්විට්සර්ලන්ත දූෂණ විරෝධී විශේෂඥයෙකු වන මාර්ක් පීත් (Mark Pieth) පවසන්නේ අමෙරිකාව තුළ පවතින දේශපාලනික නොසන්සුන්තාවය සහ සංක්රමණික බලධාරීන්ගේ දැඩි ක්රියාකලාපය නිසා සංචාරකයින්ට එරට ආරක්ෂිත නොවන බවයි.
- ජාත්යන්තර බලපෑම: ජර්මානු පාපන්දු සම්මේලනයේ උප සභාපතිවරයෙකු සහ ප්රංශ මන්ත්රීවරුන් කිහිප දෙනෙකු ද තරගාවලිය අමෙරිකාවෙන් පිටතට ගෙන යා යුතු බවට හෝ වර්ජනය කළ යුතු බවට අදහස් දක්වා තිබේ.
2. වර්ජනයට හේතු වූ කාරණා
අමෙරිකාව විසින් පනවා ඇති සංක්රමණික තහනම් (Travel bans), දේශගුණික විපර්යාස පිළිබඳ ස්ථාවරය සහ ඊශ්රායල-වෙනිසියුලා වැනි රටවල් සම්බන්ධ විදේශ ප්රතිපත්ති මෙහිදී විවේචනයට ලක්ව ඇත. විශේෂයෙන්ම පසුගිය මාසයේ මිනියාපොලිස්හිදී අමෙරිකානු සංක්රමණික බලධාරීන් (ICE) අතින් සිදුවූ මරණ කිහිපයක් මෙම විරෝධය දැඩි වීමට හේතු වී තිබේ.
3. නවසීලන්තයේ ස්ථාවරය: වර්ජනයක් වේවිද?
නවසීලන්තය නිල වශයෙන් මෙම තරගාවලිය වර්ජනය කිරීමට සූදානමක් නොමැති බව නවසීලන්ත පාපන්දු ආයතනය (New Zealand Football) පවසයි.
- විශ්වාසය: “FIFA ආයතනය කෙරෙහි අපට පූර්ණ විශ්වාසය තිබෙනවා. 2023 කාන්තා ලෝක කුසලානයේදී ඔවුන් සමඟ වැඩ කිරීමෙන් ලැබුණු අත්දැකීම් මත අප මේ සඳහා සහභාගී වීමට බලාපොරොත්තු වෙනවා,” යනුවෙන් ඔවුන් ප්රකාශ කළේය.
- ප්රවේශ පත්ර ඉල්ලුම: නවසීලන්ත වැසියන් 10,000කට අධික පිරිසක් තරග නැරඹීම සඳහා ප්රවේශ පත්ර ඉල්ලුම් කර ඇති අතර, ඔවුන් වැඩිපුරම උනන්දු වන්නේ ලොස් ඇන්ජලීස් (LA) වලට වඩා කැනඩාවේ වැන්කුවර් (Vancouver) හි පැවැත්වෙන තරග නැරඹීමටය.
4. “Sportswashing” සහ දේශපාලනය
ක්රීඩා විශාරද ආචාර්ය සෙබස්තියන් පොට්ජිටර් පවසන්නේ අමෙරිකාව වැනි බලවත් රටක් වර්ජනය කිරීම ආර්ථික වශයෙන් අපහසු වුවද, රටවල් තම සහභාගීත්වය හරහා අමෙරිකාවේ ක්රියාවන් අනුමත කරන්නේද යන්න ගැන දෙවරක් සිතිය යුතු බවයි. ලෝක කුසලානය වැනි දැවැන්ත උත්සවයක් හරහා රටක ප්රතිරූපය පිරිසිදු කරගැනීම (Sportswashing) සිදුවිය හැකි බව ඔහු පෙන්වා දෙයි.
