ලෝක දේශපාලනය මවිත කළ ශ්රී ලංකා මුහුදු සීමාවේ ‘නිහඬ මරණය’: ඉරාන යුද නෞකාව ටෝපිඩෝ ප්රහාරයකින් මුහුදුබත් වෙයි – 84කගේ සිරුරු හමු වේ
විශේෂ ගවේෂණාත්මක වාර්තාව – දියත නිවුස් (Diyatha News Global)
කොළඹ සහ වොෂින්ටන් — 2026 මාර්තු 05 — දෙවන ලෝක සංග්රාමයෙන් පසු ලෝක නාවික ඉතිහාසයේ සිදු වූ අතිශය බියකරු සහ විනාශකාරී මිලිටරි මෙහෙයුම ශ්රී ලංකාවට ආසන්න ගැඹුරු මුහුදු සීමාවේදී වාර්තා වේ. ඉන්දියාවේ විශාකාපට්නම්හි පැවති ජාත්යන්තර නාවික අභ්යාසයකට සහභාගී වී යළි ඉරානය බලා යාත්රා කරමින් තිබූ ඉරාන නාවික හමුදාවට අයත් ‘IRIS Dena’ නෞකාව, අමෙරිකානු සබ්මැරීනයකින් එල්ල කළ මාරක ටෝපිඩෝ ප්රහාරයකින් මුහුදුබත් වී තිබේ. මෙම ප්රහාරයත් සමඟ කලාපීය ආරක්ෂාව මෙන්ම ජාත්යන්තර දේශපාලනය ද දැඩි අර්බුදයකට ලක්ව ඇති අතර, අහිමි වූ ජීවිත සංඛ්යාව මේ වන විට සියය ඉක්මවා ගොස් ඇත.
1. ප්රහාරයේ බියකරු බව සහ මානුෂීය ඛේදවාචකය
ශ්රී ලංකාවට නිරිත දෙසින් වූ ජාත්යන්තර මුහුදු සීමාවේදී එල්ල වූ මෙම ප්රහාරය පිළිබඳව කරුණු අනාවරණය කරමින් ශ්රී ලංකා නාවික හමුදාව පවසන්නේ, මේ වන විට මුහුදේ පාවෙමින් තිබූ නාවික සෙබළුන් 84 දෙනෙකුගේ මළසිරුරු සොයාගෙන ඇති බවයි.
- අතුරුදහන් වූවන්: නෞකාවේ සිටි 101 දෙනෙකු තවමත් අතුරුදහන්ව ඇති අතර, 78 දෙනෙකු බරපතල තුවාල ලබා ඇත.
- කාර්ය මණ්ඩලය: නෞකාව ගිලෙන අවස්ථාවේ එහි 180 දෙනෙකුගෙන් යුත් පිරිසක් ගමන් කරමින් සිට ඇත.
- සෙවීමේ මෙහෙයුම්: අතුරුදහන් වූවන් සෙවීම සඳහා ශ්රී ලංකා නාවික හමුදාව අඛණ්ඩව මෙහෙයුම් සිදු කරන බව සඳහන් කළ ද, ගැඹුරු මුහුදේ පවතින තත්ත්වය මත එය දැඩි අභියෝගයක් වී තිබේ.
2. ‘නිහඬ මරණය’ – අමෙරිකානු ආරක්ෂක ලේකම්ගේ ප්රකාශය
මෙම ප්රහාරය සම්බන්ධයෙන් වගකීම භාරගනිමින් අමෙරිකානු ආරක්ෂක ලේකම් පීට් හෙග්සෙත් (Pete Hegseth) කළ ප්රකාශය මුළු මහත් ලෝකයම කම්පනයට පත් කර ඇත. ඔහු පවසන්නේ මෙය අමෙරිකාවේ විනාශකාරී බලය පෙන්වන “නිහඬ මරණයක්” බවයි.
“දෙවැනි ලෝක සංග්රාමයෙන් පසුව පළමුවරට සතුරු නෞකාවක් ටෝපිඩෝවක් යොදාගෙන ගිල්වා දැමූ අවස්ථාව මෙයයි. අපි සටන් කරන්නේ දිනන්න. කිසිම සමාවක් නොදී අමෙරිකාව දිනනවා,” යැයි ඔහු පවසා තිබේ.
අමෙරිකාව විසින් මෙම ප්රහාරය එල්ල කරන අයුරු දැක්වෙන වීඩියෝවක් ද නිල වශයෙන් නිකුත් කර ඇති අතර, එය සබ්මැරීනයක සිට ඉලක්කය වෙත ටෝපිඩෝවක් ලඟා වන අයුරු දැක්වෙන තාක්ෂණික දර්ශනවලින් සමන්විත බව වාර්තා වේ.
3. IRIS Dena: යාත්රාවේ පසුබිම
මුහුදුබත් වූ ‘IRIS Dena’ නෞකාව ඉරානය විසින්ම නිෂ්පාදනය කරන ලද නවීනතම යුද නෞකාවකි. මෙය ඉන්දියාවේ විශාකාපට්නම්හි පැවති ජාත්යන්තර නාවික හමුදා යාත්රා පෙළ ඇගයීමේ (International Fleet Review) යුද අභ්යාසයට සහභාගී වී තිබුණි. එය ලෝකයේ ප්රබල නාවික හමුදාවන් සමඟ සහයෝගීතාවයෙන් කටයුතු කර යළි නිවස බලා යමින් සිටියදී මෙලෙස අවාසනාවන්ත ලෙස ප්රහාරයට ලක් විය.
4. ශ්රී ලංකා රජයේ නිහඬතාව සහ රාජ්යතාන්ත්රික අර්බුදය
ශ්රී ලංකාවට ආසන්න මුහුදු සීමාවේදී මෙවැනි මහා පරිමාණ මිලිටරි ප්රහාරයක් එල්ල වීමත්, තම මුහුදු සීමාවෙන් පිටත වුවද මානුෂීය මෙහෙයුම්වලට තම නාවික හමුදාව දායක වීමත් සම්බන්ධයෙන් ශ්රී ලංකා රජය මෙතෙක් නිල ස්ථාවරයක් ප්රකාශ කර නැත.
- ඉරානය සමඟ පවතින මිත්රත්වයත්, අමෙරිකාව වැනි බලවත් රටක් සෘජුවම ප්රහාරයකට වගකීම භාර ගැනීමත් හමුවේ ශ්රී ලංකාව දැඩි අසීරුතාවයකට පත්ව ඇති බව දේශපාලන විචාරකයෝ පවසති.
- ඉරානය මේ සම්බන්ධයෙන් ජාත්යන්තර අධිකරණයට හෝ එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලයට කරුණු වාර්තා කිරීමට නියමිත අතර, ශ්රී ලංකා නාවික හමුදාව සිරුරු සොයාගැනීම මගින් ලබා දෙන සාක්ෂි මෙහිදී තීරණාත්මක වනු ඇත.
5. ලෝක බලවතුන්ගේ ගැටුම සහ අනාගතය
මෙම සිදුවීමත් සමඟ මැදපෙරදිග ආරම්භ වූ යුද්ධය දැන් ඉන්දීය සාගරය දක්වා ව්යාප්ත වී ඇති බව පැහැදිලිය. අමෙරිකාව සිය නාවික බලය ප්රදර්ශනය කරමින් ඉරානයට දැඩි පණිවිඩයක් ලබා දී ඇත. මින් ඉදිරියට ජාත්යන්තර මුහුදේ යාත්රා කරන ඉරාන නෞකාවල ආරක්ෂාව පිළිබඳව විශාල ප්රශ්නාර්ථයක් මතු වී තිබේ.
