“මේක වින්ස්ටන් චර්චිල් එක්ක කරන ගනුදෙනුවක් නෙමෙයි”: ට්රම්ප්ගෙන් බ්රිතාන්ය අගමැතිට සැර ප්රහාරයක්
විශේෂ ජාත්යන්තර පුවත් විමසුම – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වොෂින්ටන් ඩී.සී, ඇමරිකාව — 2026 මාර්තු 04 — ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සහ බ්රිතාන්ය අගමැති කීර් ස්ටාමර් (Keir Starmer) අතර පවතින “සුවිශේෂී සබඳතාව” (Special Relationship) මේ වන විට බිඳවැටීමේ අවදානමකට ලක්ව ඇත. ඉරානයට එරෙහිව ඇමරිකාව සහ ඊශ්රායලය දියත් කළ ඒකාබද්ධ ගුවන් ප්රහාරවලට බ්රිතාන්යය එක් නොවීම මෙම ගැටුමට මුල් වී තිබේ.
1. “චර්චිල්” හා සංසන්දනය කරමින් කළ අපහාසය
ධවල මන්දිරයේ සිට මාධ්ය ඇමතූ ට්රම්ප් ප්රකාශ කළේ බ්රිතාන්යයේ වත්මන් නායකත්වය දෙවන ලෝක යුද සමයේ සිටි වීරෝදාර නායකයෙකු වූ වින්ස්ටන් චර්චිල්ට කිසිසේත්ම සමාන කළ නොහැකි බවයි.
“අපි මේ ගනුදෙනු කරන්නේ වින්ස්ටන් චර්චිල් කෙනෙක් එක්ක නෙමෙයි. බ්රිතාන්යය දැන් කලින් වගේ නෙමෙයි, ඔවුන් හරිම වෙනස්,” යැයි ට්රම්ප් බ්රිතාන්යයේ ‘ද සන්’ (The Sun) පුවත්පතට පවසා ඇත.
ප්රංශය වැනි අනෙකුත් යුරෝපීය රටවල් ඇමරිකාවට සහය දක්වද්දී, බ්රිතාන්යය සිය ගුවන් කඳවුරු භාවිතා කිරීමට ඉඩ ලබා නොදීම පිළිබඳව ට්රම්ප් සිය දැඩි කළකිරීම පළ කර තිබේ.
2. ස්ටාමර්ගේ ස්ථාවරය: “අහසින් පාලන තන්ත්ර වෙනස් කරන්න බැහැ”
බ්රිතාන්ය අගමැති කීර් ස්ටාමර් මීට පෙර ඉරානයට එරෙහි ප්රහාර සඳහා සයිප්රසයේ සහ දියාගෝ ගාර්ෂියා හි පිහිටි බ්රිතාන්ය කඳවුරු භාවිතා කිරීමට ඇමරිකාවට අවසර ලබා දුන්නේ සීමිත කොන්දේසි මතය. එනම්, මිසයිල ගබඩා විනාශ කිරීමට පමණක් මිස ඉරානයට එරෙහි සෘජු ප්රහාර සඳහා නොවේ.
- නීතිමය පදනම: හිටපු ප්රධාන රජයේ නීතිඥවරයෙකු වන ස්ටාමර් පවසන්නේ ඕනෑම මිලිටරි ක්රියාමාර්ගයක් ජාත්යන්තර නීතියට අනුකූල විය යුතු බවයි.
- බ්රිතාන්යයේ අභිලාෂය: “ජනාධිපති ට්රම්ප් අපේ තීරණය ගැන අකමැති වෙන්න පුළුවන්, නමුත් මගේ වගකීම වෙන්නේ බ්රිතාන්යයේ ජාතික අභිලාෂයන් ආරක්ෂා කරන එකයි,” යනුවෙන් ඔහු පාර්ලිමේන්තුවේදී (House of Commons) පැවසීය.
3. ‘Love Actually’ මොහොතක්?
බ්රිතාන්යයේ ‘Financial Times’ පුවත්පත මෙම සිදුවීම හඳුන්වා දී ඇත්තේ 2003 වසරේ තිරගත වූ ‘Love Actually’ චිත්රපටයේ ජනප්රිය දර්ශනයකට සමාන අවස්ථාවක් ලෙසයි. එහිදී බ්රිතාන්ය අගමැතිවරයා (හියු ග්රාන්ට්) තමන්ව පාලනය කිරීමට උත්සාහ කරන ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයාට එරෙහිව නොබියව නැගී සිටියි.
4. යුරෝපය බෙදී යයි
ඉරාන යුද්ධය සම්බන්ධයෙන් නේටෝ (NATO) සංවිධානය සහ යුරෝපීය රටවල් එකිනෙකට වෙනස් මත දරයි:
- නේටෝ මහලේකම්: ට්රම්ප්ගේ තීරණය සම්පූර්ණයෙන්ම අනුමත කරයි.
- ස්පාඤ්ඤය: ඇමරිකානු ප්රහාර “අසාධාරණ සහ භයානක” බව පවසමින් දැඩි ලෙස හෙළා දකියි.
- ජර්මනිය සහ ප්රංශය: සෘජුව යුද්ධයට සම්බන්ධ නොවූවත්, ආරක්ෂක කටයුතු සඳහා සහය දැක්වීමට සූදානම් බව පවසයි.
