මැදපෙරදිග යුද ගින්නෙන් ලොවම සලිත වෙයි: ඩුබායි වෙත ප්රහාර – නවසීලන්තයේ තෙල් මිල රුපියල් 300 සීමාවට?
විශේෂ ජාත්යන්තර සහ දේශීය පුවත් වාර්තාව – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වෙලින්ටන්, නවසීලන්තය — 2026 මාර්තු 04 — මැදපෙරදිග කලාපය පුරා ඇවිළී යන යුද්ධය දැන් තවදුරටත් දරුණු වෙමින් පවතී. ඉරානය, ඊශ්රායලය, ලෙබනනය, බහරේනය, කටාර් සහ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යය වෙත අඛණ්ඩව ගුවන් ප්රහාර එල්ල වෙමින් පවතින අතර, ලෝක බලවතුන් අතර ද දැඩි රාජ්යතාන්ත්රික ගැටුම් නිර්මාණය වී තිබේ.
1. ඩුබායි සහ රියාද් වෙත දරුණු ප්රහාර
ඩුබායි හි ඇමරිකානු තානාපති කාර්යාලය අසලට එල්ල වූ ඩ්රෝන ප්රහාරයකින් විශාල ගින්නක් හටගෙන ඇති අතර, සවුදි අරාබියේ රියාද් අගනුවර ඉලක්ක කර එල්ල වූ මිසයිල දෙකක් සහ ඩ්රෝන යානා නවයක් බිම හෙළීමට සවුදි ආරක්ෂක අංශ සමත් වී ඇත.
- රාජ්යතාන්ත්රිකයින් ඉවත් කිරීම: ආරක්ෂක හේතූන් මත සවුදි අරාබියේ සහ ඕමානයේ සිටින අත්යවශ්ය නොවන ඇමරිකානු නිලධාරීන්ට සහ ඔවුන්ගේ පවුල්වලට වහාම එම රටවලින් ඉවත් වීමට ඇමරිකානු රාජ්ය දෙපාර්තමේන්තුව අවසර දී තිබේ.
- එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යය (UAE): තමන් යුද්ධයට සම්බන්ධ නොවූවත්, මේ වන විට වෙනත් ඕනෑම රටකට වඩා වැඩි ප්රහාර ප්රමාණයකට (ප්රහාර 1,000 කට අධික) තමන් මුහුණ දී ඇති බව එමීර් රාජ්යය පවසයි.
2. ඉරානයේ නව නායකයා ලෙස ‘මොජ්ටාබා කමේනි’ පත්වෙයි
අයතුල්ලා අලි කමේනිගේ ඝාතනයෙන් පසු, ඉරානයේ නව උත්තරීතර නායකයා ලෙස ඔහුගේ පුත් මොජ්ටාබා කමේනි (Mojtaba Khamenei) නම් කර ඇති බව විදෙස් මාධ්ය වාර්තා කරයි. ඉරානය මේ වන විට හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය සම්පූර්ණයෙන්ම වසා දමා ඇති අතර, මැදපෙරදිග සියලුම ආර්ථික මධ්යස්ථාන වෙත ප්රහාර එල්ල කරන බවට තර්ජනය කර ඇත.
3. ට්රම්ප් සහ යුරෝපය අතර ගැටුම
ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සහ ජර්මානු චාන්සලර් ෆ්රෙඩ්රික් මර්ස් (Friedrich Merz) අතර පැවති සාකච්ඡාවකදී, ට්රම්ප් යුරෝපීය රටවල් පිළිබඳව සිය දැඩි අප්රසාදය පළ කර තිබේ.
- ස්පාඤ්ඤයට තර්ජනයක්: ඉරානයට පහර දීම සඳහා ඇමරිකානු ගුවන් යානාවලට සිය කඳවුරු භාවිතා කිරීමට ඉඩ නොදීම හේතුවෙන් ස්පාඤ්ඤය සමඟ පවතින වෙළෙඳ සබඳතා නතර කරන බවට ට්රම්ප් තර්ජනය කර ඇත.
- යුද කාලසීමාව: මෙම යුද්ධය තවත් සති හතරක් හෝ පහක් පවතිනු ඇතැයි ට්රම්ප් අපේක්ෂා කරයි.
4. නවසීලන්තයට එල්ල වන බලපෑම: තෙල් මිල ඉහළට?
මැදපෙරදිග අර්බුදය හමුවේ නවසීලන්තයේ තෙල් මිල ලීටරයකට ඩොලර් 3 (රුපියල් 600 ට අධික) සීමාව ඉක්මවා යා හැකි බවට ආර්ථික විද්යාඥයෝ අනතුරු අඟවති.
- අනතුරු ඇඟවීම: යුද්ධය පඩංගු කරගෙන පාරිභෝගිකයන් සූරාකෑම සඳහා තෙල් මිල අනවශ්ය ලෙස ඉහළ නොදමන ලෙස රජය තෙල් සමාගම්වලට අවවාද කර ඇත.
- ක්රිස්ටෝපර් ලක්සන්ගේ ස්ථාවරය: මීට පෙර ඉරානයට එරෙහි ඕනෑම ක්රියාමාර්ගයක් “හොඳ දෙයක්” ලෙස අග්රාමාත්යවරයා කළ ප්රකාශය ඔහු මේ වන විට නිවැරදි කර ඇති අතර, නවසීලන්ත වැසියන්ට වහාම ආරක්ෂිත ස්ථාන කරා යන ලෙස හෝ එම රටවලින් ඉවත් වන ලෙස රජය දැනුම් දී තිබේ.
