මැදපෙරදිග මහා යුද ගින්න: ඉරානයට පහර දුන් සැබෑ හේතුව ට්රම්ප් හෙළි කරයි – රුසියාව, චීනය සහ බ්රිතාන්යය ලෝක දේශපාලන සිතියම අලුතින් අඳියි
විශේෂ දේශපාලන සහ යුද විශ්ලේෂණ වාර්තාව – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වොෂින්ටන් / ටෙහෙරාන් / මොස්කව් — 2026 මාර්තු 03
මැදපෙරදිග කලාපය ඉතිහාසයේ දරුණුතම යුදමය වාතාවරණයකට මුහුණ දෙමින් සිටින මොහොතක, ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් විසින් ඉරානයට එරෙහිව දියත් කළ මාරාන්තික ප්රහාර මාලාව පිටුපස ඇති සැබෑ අරමුණු ලොව හමුවේ අනාවරණය කර තිබේ. මෙම හමුදා ක්රියාමාර්ගය හේතුවෙන් ලෝක බලවතුන් කඳවුරු දෙකකට බෙදී ඇති අතර, රුසියාව සහ චීනය ඉරානය වෙනුවෙන් පෙනී සිටිද්දී බ්රිතාන්යය ඇතුළු බටහිර මිත්ර පාර්ශවයන් ඇමරිකාවට සිය සහාය පළ කරමින් සිටී.
1. න්යෂ්ටික හීනය බිඳ දැමීම: ට්රම්ප්ගේ සෘජු ප්රකාශය
ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් නිල වශයෙන් ප්රකාශ කර සිටියේ ටෙහෙරානයේ න්යෂ්ටික සහ මිසයිල වැඩසටහන් සම්පූර්ණයෙන්ම ව්යර්ථ කිරීම සඳහා තමන් මෙම ප්රහාරක නියෝගය ලබා දුන් බවයි. ට්රම්ප්ගේ ස්ථාවරය වන්නේ ඉරානය වැනි රාජ්යයක් සතුව න්යෂ්ටික අවි පැවතීම මුළු මහත් ලෝකයටම තර්ජනයක් බවයි.
- යුද්ධයේ කාලසීමාව: මෙම ගැටුම තවත් සති හතරක් හෝ පහක් පවතිනු ඇතැයි ට්රම්ප් පුරෝකථනය කර ඇති නමුත්, අවශ්ය වුවහොත් ඊට වඩා “බොහෝ දුර යාමට” ඇමරිකානු හමුදාවට හැකියාව ඇති බවට ඔහු අනතුරු ඇඟවීය.
- න්යෂ්ටික මධ්යස්ථාන විනාශය: පසුගිය වසරේ ක්රියාත්මක වූ ‘Operation Midnight Hammer’ මෙහෙයුම මගින් ඉරානයේ න්යෂ්ටික යටිතල පහසුකම්වලට දැඩි හානි සිදු කළ බවත්, වත්මන් මෙහෙයුම හරහා ඉතිරිව ඇති තර්ජන ද සහමුලින්ම තුරන් කරන බවත් ඇමරිකානු රජය පවසයි.
2. රුසියාවේ මැදිහත්වීම: “මහා පරිමාණ යුද්ධයක අවදානම”
රුසියානු ජනාධිපති ව්ලැදිමීර් පුටින් මෙම තත්ත්වය හමුවේ දැඩි නොසන්සුන්තාවයකින් පසුවේ. ඔහු අවධාරණය කරන්නේ ඇමරිකාව සහ ඊශ්රායලය සිදු කරන මෙම ක්රියාවන් නිසා මුළු මැදපෙරදිගම ගිලගන්නා මහා පරිමාණ යුද්ධයක් ඇති විය හැකි බවයි.
- ගල්ෆ් නායකයන් සමඟ සාකච්ඡා: ජනාධිපති පුටින් සෞදි අරාබියේ මොහොමඩ් බින් සල්මාන් කුමරු ඇතුළු ගල්ෆ් කලාපයේ ප්රබල නායකයන් සිව්දෙනෙකු සමඟ දුරකථන සාකච්ඡා පවත්වා තිබේ.
- ක්රෙම්ලිනයේ අනතුරු ඇඟවීම: දැනටමත් අරාබි රටවල් කිහිපයකට බලපා ඇති මෙම ගැටුම තවදුරටත් ව්යාප්ත වුවහොත් එහි විපාක මුළු ලෝකයටම දරුණු ලෙස බලපානු ඇතැයි රුසියාව පවසයි. කමේනි ඝාතනය රුසියාව විසින් අඛණ්ඩව හෙළා දකින අතර කලාපීය ස්ථාවරත්වය වෙනුවෙන් රුසියාව සක්රීයව මැදිහත් වීමට සූදානම් බවද පුටින් තහවුරු කර ඇත.
3. බ්රිතාන්යයේ ස්ථාවරය: කඳවුරු ලබා දුන්නද සෘජු ප්රහාරවලට නැත
බ්රිතාන්ය අගමැති කීර් ස්ටාමර් (Keir Starmer) මීට වඩා වෙනස් සහ සංකීර්ණ ස්ථාවරයක් දරයි. ඔහු පවසන්නේ ඇමරිකාව සහ ඊශ්රායලය සිදු කරන සෘජු “ආක්රමණශීලී ප්රහාර” (Offensive strikes) සඳහා බ්රිතාන්යය හවුල් නොවන බවයි.
- හමුදා කඳවුරු භාවිතය: කෙසේ වෙතත්, ඉරානය විසින් එල්ල කරන මිසයිල ප්රහාරවලින් සිවිල් වැසියන් ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා, එම මිසයිල දියත් කිරීමට පෙර විනාශ කිරීමට බ්රිතාන්ය හමුදා කඳවුරු භාවිතා කිරීමට ඇමරිකාවට අවසර ලබා දී ඇත.
- මිත්ර පාර්ශවයන්ගේ සහාය: සයිප්රස් සහ චාගෝස් දූපත්වල පවතින බ්රිතාන්ය කඳවුරු මෙන්ම ප්රංශයේ සහ ජර්මනියේ පවතින ඇමරිකානු කඳවුරු ද ඉරානයේ මිසයිල හැකියාව මැඩපැවැත්වීම සඳහා භාවිතා කිරීමට නියමිත බව ස්ටාමර් අනාවරණය කළේය.
4. චීනය ඉරානය වෙනුවෙන් පෙනී සිටියි
ලෝකයේ අනෙක් බලවතා වන චීනය විවෘතවම ඉරානයට සිය සහාය පළ කර තිබේ. චීන විදේශ අමාත්ය වැන්ග් යී සහ ඉරාන විදේශ අමාත්ය අබ්බාස් අරග්චි අතර පැවති සාකච්ඡාවකදී චීනයේ ස්ථාවරය පැහැදිලි විය.
- ස්වෛරීභාවය සුරැකීම: ඉරානයේ ස්වෛරීභාවය, ආරක්ෂාව සහ භෞමික අඛණ්ඩතාව ආරක්ෂා කර ගැනීමට චීනය සැමවිටම සහාය දෙන බව වැන්ග් යී පවසා ඇත.
- යුද්ධය නැවැත්වීමේ බල කිරීම: ඇමරිකාව සහ ඊශ්රායලය වහාම සිය හමුදා මෙහෙයුම් නතර කළ යුතු බවත්, උණුසුම් තත්ත්වය වර්ධනය කිරීමෙන් මැදපෙරදිග අස්ථාවර නොකරන ලෙසත් චීනය ජාත්යන්තර මට්ටමින් බලකර සිටියි.
5. පීට් හෙග්සෙත්ගේ ප්රකාශය: “වසර 47ක සටන්කාමීත්වයේ අවසානය”
ඇමරිකානු ආරක්ෂක ලේකම් පීට් හෙග්සෙත් පවසන්නේ මෙම ගුවන් මෙහෙයුම ඉතිහාසයේ මාරාන්තික සහ සංකීර්ණතම මෙහෙයුම වන බවයි. ජනාධිපති ට්රම්ප්ගේ නායකත්වය යටතේ ඉරාන පාලන තන්ත්රයේ ත්රස්තවාදී ක්රියාවන්ට තිත තබන බව ඔහු අවධාරණය කළේය.
“අපි යුද්ධය ආරම්භ කළේ නැහැ, නමුත් ජනාධිපති ට්රම්ප් යටතේ අපි එය අවසන් කරනවා,” යැයි ඔහු පවසයි.
- පාලන තන්ත්රය වෙනස් කිරීම නොව තර්ජනය තුරන් කිරීම: මෙය හුදෙක් ඉරාන රජය පෙරළීමේ යුද්ධයක් නොව, ඇමරිකානුවන්ට තර්ජනයක් විය හැකි මිසයිල සහ ආරක්ෂක යටිතල පහසුකම් විනාශ කිරීමේ මෙහෙයුමක් බව ඔහු පැහැදිලි කළේය.
- අවසාන අනතුරු ඇඟවීම: අමෙරිකානුවන්ට තර්ජනයක් වන ඕනෑම අයෙකු හඹා ගොස් දඬුවම් කරන බව පැවසූ ඔහු, ඉරාන වැසියන්ට මෙම අවස්ථාවෙන් ප්රයෝජන ගෙන නිදහස කරා යන ලෙස ද ඇරයුම් කළේය.
