පැසිෆික් වැසියන්ට නවසීලන්තයේ දොරටු විවර වෙයිද? දේශපාලන පක්ෂ අතර සුභවාදී එකඟතාවක්

විශේෂ දේශපාලන සහ සංක්‍රමණික වාර්තාව – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

වෙලින්ටන්, නවසීලන්තය — 2026 පෙබරවාරි 11 — පැසිෆික් දූපත් රටවල වැසියන් සඳහා නවසීලන්තයට ඇතුළු වීමේ සහ පදිංචි වීමේ ක්‍රියාවලිය වඩාත් ලිහිල් කළ යුතු බවට නවසීලන්තයේ ප්‍රධාන දේශපාලන පක්ෂ කිහිපයක් සිය කැමැත්ත පළ කර තිබේ. කලාපීය සහයෝගීතාවය ශක්තිමත් කිරීම සහ ශ්‍රම බලකායේ පවතින අවශ්‍යතා සපුරා ගැනීම අරමුණු කරගනිමින් මෙම ලිහිල් ප්‍රතිපත්තිය ක්‍රියාත්මක කිරීමට බොහෝ පක්ෂ සුභවාදී ආකල්පයකින් පසුවන බව වාර්තා වේ. Winston Peter’s also have some concerns about it.

විශේෂයෙන්ම දේශගුණික විපර්යාස හමුවේ අවදානමට ලක්ව ඇති පැසිෆික් වැසියන්ට මානුෂීය පදනම මත සහන සැලසීම කෙරෙහි මෙහිදී වැඩි අවධානයක් යොමුව ඇත.

1. පක්ෂ අතර පවතින පොදු එකඟතාවය

නවසීලන්තයේ ප්‍රධාන දේශපාලන ධාරාවන් නියෝජනය කරන පක්ෂ කිහිපයක්ම පෙන්වා දෙන්නේ පැසිෆික් දූපත් වැසියන් යනු නවසීලන්තයේ සමීපතම අසල්වැසියන් මෙන්ම මෙරට සංස්කෘතියේ වැදගත් කොටසක් බවයි.

• කම්කරු පක්ෂය සහ හරිත පක්ෂය: මෙම පක්ෂ දිගින් දිගටම පෙනී සිටින්නේ පැසිෆික් වැසියන් සඳහා පවතින කෝටා ක්‍රම (Quotas) පුළුල් කළ යුතු බවත්, ඔවුන්ට පදිංචිය ලබා ගැනීමේ මාර්ග වඩාත් සරල කළ යුතු බවත්ය.
• නැෂනල් පක්ෂය: ශ්‍රම වෙළෙඳපොළේ අවශ්‍යතා මත පදනම්ව, විශේෂයෙන්ම කෘෂිකාර්මික සහ සේවා අංශයන්හි සේවය සඳහා පැසිෆික් වැසියන් වැඩි වශයෙන් බඳවා ගැනීමට ඔවුන්ගේ සහය හිමිව තිබේ.
• NZ First පක්ෂය: කලාපීය ආරක්ෂාව සහ භූ-දේශපාලනික ස්ථාවරත්වය වෙනුවෙන් පැසිෆික් රටවල් සමඟ සමීප සබඳතා පැවැත්වීමේ වැදගත්කම ඔවුන් අවධාරණය කරයි.

2. සංක්‍රමණික නීති ලිහිල් කිරීමේ වාසි

පැසිෆික් වැසියන් සඳහා වීසා ක්‍රියාවලිය ලිහිල් කිරීම හරහා ක්ෂේත්‍ර කිහිපයක වාසි අත්වන බව දේශපාලන විචාරකයෝ පවසති.

• ශ්‍රම හිඟය පියවීම: නවසීලන්තයේ පවතින ශ්‍රම හිඟයට පිළියමක් ලෙස පැසිෆික් රටවල දක්ෂ තරුණ පිරිස් මෙරටට ගෙන්වා ගැනීම.
• මානුෂීය සහය: දේශගුණික විපර්යාස නිසා සිය දූපත් අහිමි වීමේ අවදානමට ලක්වූවන්ට ස්ථිර වාසස්ථාන ලබා දීම.
• ආර්ථික සබඳතා: සංක්‍රමණිකයන් හරහා පැසිෆික් කලාපයට ගලා යන ප්‍රේෂණ (Remittances) මගින් එම රටවල ආර්ථිකය ශක්තිමත් වීම.

3. ඉදිරි පියවර සහ අභියෝග

දේශපාලන පක්ෂ මෙම ක්‍රියාවලියට සුභවාදී වුවද, නිවාස හිඟය සහ පොදු සේවාවන් මත ඇති වන පීඩනය වැනි කරුණු ද සැලකිල්ලට ගත යුතු බව ඇතැම් පාර්ශව පෙන්වා දෙයි. කෙසේ වෙතත්, පැසිෆික් දූපත් වැසියන් සඳහා වන ‘Pacific Access Category’ සහ ‘Samoan Quota’ වැනි වැඩසටහන් තවදුරටත් නවීකරණය කරමින් වඩාත් පහසු මට්ටමකට ගෙන ඒමට රජය ඉදිරියේදී පියවර ගනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.