නවසීලන්ත ආර්ථිකය සෙමින් යථා තත්ත්වයට: නිවාස මිල ඉහළ නොගියත් වර්ධනයක් අපේක්ෂා කෙරේ
විශේෂ ආර්ථික විමසුම – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
ඕක්ලන්ඩ්, නවසීලන්තය — 2026 පෙබරවාරි 28
නවසීලන්ත ආර්ථිකය මේ වසරේදී සෙමින් නමුත් ස්ථාවර ලෙස යථා තත්ත්වයට පත්වනු ඇතැයි ආර්ථික විශේෂඥයෝ අනාවැකි පළ කරති. කෙසේ වෙතත්, පෙර පැවති ආර්ථික පිබිදීම් මෙන් නොව, මෙවර වර්ධනය සඳහා නිවාස මිල ඉහළ යාම ප්රධාන සාධකයක් නොවනු ඇති බව ඔවුන් පෙන්වා දෙයි.
1. නිවාස මිල සහ පාරිභෝගික වියදම් අතර වෙනස
අතීතයේදී නිවාස මිල ඉහළ යන විට මිනිසුන් තමන් පොහොසත් යැයි හැඟී වැඩිපුර මුදල් වියදම් කිරීමට පෙළඹුණි. නමුත් මෙවර තත්ත්වය වෙනස් වී ඇත.
- කැපී පෙනෙන වර්ධනයක්: වෙස්ට්පැක් (Westpac) බැංකුවේ ජ්යෙෂ්ඨ ආර්ථික විද්යාඥ මයිකල් ගෝර්ඩන් පවසන්නේ පසුගිය කාර්තු පහක කාලය තුළ නිවාස මිල ස්ථාවරව පැවතියද, සිල්ලර වෙළඳාම (Retail Spending) අඛණ්ඩව ඉහළ ගොස් ඇති බවයි.
- ආදායම් අපේක්ෂා: වර්තමාන ආර්ථික මතය වන්නේ නිවාස මිලට වඩා මිනිසුන් තමන්ගේ අනාගත ආදායම ඉහළ යනු ඇතැයි යන බලාපොරොත්තුව මත වැඩිපුර වියදම් කිරීමට පෙළඹෙන බවයි.
2. පොලී අනුපාත පහත වැටීමේ බලපෑම
නිවාස මිල ඉහළ නොගියද, බැංකු පොලී අනුපාත පහත වැටීම ආර්ථිකයට විශාල ශක්තියක් වී තිබේ.
- සිල්ලර අලෙවිය: දෙසැම්බර් මාසයේ සිල්ලර අලෙවි පරිමාව 0.9% කින් ඉහළ ගොස් ඇති අතර, එය බලාපොරොත්තු වූවාට වඩා වැඩි අගයකි.
- කල් දැමූ ආයෝජන: ආර්ථික විද්යාඥ ෂමුබීල් ඊකුබ් (Shamubeel Eaqub) පවසන්නේ පසුගිය කාලයේ මිනිසුන් කල් දැමූ නිවාස අලුත්වැඩියාවන්, වාහන මිලදී ගැනීම් සහ ව්යාපාරික ආයෝජන දැන් යළි ආරම්භ වීමට ඉඩ ඇති බවයි.
3. කෘෂිකාර්මික අංශයේ පිබිදීම
ප්රධාන නගරවලට සාපේක්ෂව නවසීලන්තයේ පිටිසර පළාත්වල (Provinces) ආර්ථික වර්ධනයක් දක්නට ලැබෙන බව වාර්තා වේ.
- ප්රමුඛ ක්ෂේත්ර: බැටළු සහ ගවමස් අපනයනකරුවන්ට මෙන්ම ලොම් (Wool) නිෂ්පාදකයන්ටද මේ දිනවල හොඳ මිලක් ලැබෙමින් පවතී.
- කිරි නිෂ්පාදනය: කිරි මිල ඉහළ යාම සහ ඇතැම් කිරි සමාගම්වල අතිරික්ත ආදායම් බෙදාහැරීම හරහා ගොවි ජනතාව අතර වැඩි මුදලක් සංසරණය වීමට පටන් ගෙන ඇත.
