නවසීලන්තය තුළ ADHD ඖෂධ භාවිතය ඉහළට – එහි සැබෑ බලපෑම සහ විද්යාත්මක පසුබිම
විශේෂ සෞඛ්ය සහ සමාජ පුවත් වාර්තාව – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වෙලින්ටන්, නවසීලන්තය — 2026 පෙබරවාරි 28
නවසීලන්තය තුළ අවධානය අඩුවීමේ සහ අධික්රියාකාරීත්වයේ අක්රමිකතාව (ADHD) සඳහා ලබාදෙන උත්තේජක ඖෂධ (Stimulant Medication) භාවිතය මෑත කාලීනව ශීඝ්රයෙන් ඉහළ ගොස් ඇත. මේ සමඟම මෙම ඖෂධවල ආරක්ෂාව, අතුරු ආබාධ සහ වාසි පිළිබඳව සමාජය තුළ නව කතාබහක් නිර්මාණය වී තිබේ.
1. සංඛ්යාලේඛන සහ වර්ධනය
දැනට නවසීලන්ත වැසියන් 65,000 කට අධික පිරිසක් ADHD සඳහා ඖෂධ ලබා ගන්නා අතර, පසුගිය වසර 20 තුළ මෙම අගය කැපී පෙනෙන ලෙස ඉහළ ගොස් ඇත.
- ප්රතිපත්ති වෙනස්වීම්: මෑතකදී සිදු කරන ලද නීතිමය වෙනස්කම් හේතුවෙන් සාමාන්ය වෛද්යවරුන්ට (GPs) සහ හෙද නිලධාරීන්ට ද මෙම ඖෂධ නිර්දේශ කිරීමට අවසර ලැබී ඇති බැවින්, ඉදිරියේදී මෙම සංඛ්යාව තවදුරටත් ඉහළ යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
- සැබෑ අත්දැකීම්: 11 හැවිරිදි ටිලී (Tilly) වැනි දරුවන් පවසන්නේ ඖෂධ ලබා ගැනීමෙන් පසු “සියල්ල එකවර සිදුවන” බවක් දැනෙන තම මොළය වඩාත් සන්සුන් සහ පාලනය කරගත හැකි මට්ටමකට පත්වන බවයි.
2. “මතභේදයට තුඩු දුන්” උත්තේජක ඖෂධ
බොහෝ දෙමාපියන් දරුවන්ට මෙම ඖෂධ ලබා දීමට මැලි වන්නේ “උත්තේජක” (Stimulant) යන වචනය කෙරෙහි පවතින බිය නිසාය. කෙසේ වෙතත්, ළමා මනෝ වෛද්ය මහාචාර්ය ඩේව් කොග්හිල් (Dave Coghill) පවසන්නේ මෙම බිය අනවශ්ය බවයි.
“කෝපි සහ මෙතම්පෙටමින් (Methamphetamine) අතර විශාල පරාසයක් තිබෙනවා. ADHD සඳහා අප භාවිතා කරන ඖෂධ මෙතම්පෙටමින්වලට වඩා කෝපිවලට බොහෝ සෙයින් සමානයි. මේවායින් මත් වීමක් (High) සිදු වන්නේ නැහැ,” – මහාචාර්ය ඩේව් කොග්හිල්.
3. ඖෂධ ක්රියා කරන ආකාරය සහ නව පර්යේෂණ
මෑතකදී සිදු කරන ලද ජාත්යන්තර පර්යේෂණයකට අනුව, මෙම ඖෂධ මොළයේ “අවධානය” කෙලින්ම ඉලක්ක කරනවා වෙනුවට, මොළයේ අවදිභාවය (Alertness) සහ පෙළඹවීම (Motivation) වැඩි කරන බව හෙළි වී ඇත.
- ප්රතිඵලය: මොළය වඩාත් අවදිමත් වූ විට, ඕනෑම කාර්යයක් කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම ස්වභාවිකවම සිදු වේ.
- සාර්ථකත්වය: මහාචාර්ය කොග්හිල් පවසන්නේ ඕනෑම මානසික සෞඛ්ය ඖෂධයකට වඩා ADHD ඖෂධ ඉතා ඉහළ සාර්ථකත්වයක් පෙන්නුම් කරන බවයි.
4. ඖෂධ පමණක් ප්රමාණවත්ද?
ඖෂධ මගින් ජීවිතය වෙනස් කළ හැකි වුවද, එය එකම විසඳුම නොවේ. හොඳම ප්රතිඵල ලැබෙන්නේ ඖෂධ සමඟම පහත සඳහන් ක්රියාමාර්ග ද අනුගමනය කිරීමෙන් බව පර්යේෂණ පෙන්වා දෙයි:
- පරිසරය හිතකර ලෙස වෙනස් කිරීම.
- පුහුණු කිරීම් (Coaching).
- පාසල හෝ සේවා ස්ථානය මගින් ලබාදෙන සහයෝගය.
