නවසීලන්තයේ අනාගතය වෙනුවෙන් වසර 30ක යටිතල පහසුකම් සැලැස්මක් එළිදකියි: මාර්ග, රෝහල් සහ ජල පද්ධති සඳහා ප්රමුඛතාව
විශේෂ දේශපාලන සහ සංවර්ධන පුවත් වාර්තාව – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වෙලින්ටන්, නවසීලන්තය — 2026 පෙබරවාරි 17 — නවසීලන්තයේ මාර්ග, රෝහල්, පාසල් සහ බලශක්ති පද්ධති ඇතුළු යටිතල පහසුකම් ක්ෂේත්රයේ පවතින දැඩි අර්බුදයන්ට විසඳුම් සෙවීම සඳහා සකස් කරන ලද මෙරට පළමු “ජාතික යටිතල පහසුකම් සැලැස්ම” යටිතල පහසුකම් කොමිසම (Infrastructure Commission) විසින් අද (17) නිල වශයෙන් ප්රකාශයට පත් කරන ලදී.
පිටු 226කින් සමන්විත මෙම වාර්තාව මගින් ඉදිරි වසර 30ක කාලය සඳහා ප්රායෝගික සහ “දැරිය හැකි” (Affordable) වැඩපිළිවෙළක් ඉදිරිපත් කර ඇති අතර, එහි ප්රධාන නිර්දේශ 16ක් සහ ඉදිරි දශකය සඳහා ප්රමුඛතා 10ක් ඇතුළත් වේ.
1. වත්මන් අභියෝග සහ අවශ්යතාවය
යටිතල පහසුකම් අමාත්ය ක්රිස් බිෂොප් (Chris Bishop) මහතාගේ ඉල්ලීම පරිදි සකස් කළ මෙම සැලැස්ම මගින් පෙන්වා දෙන්නේ දේශගුණික විපර්යාස සහ පවතින පද්ධති පැරණි වීම නිසා යටිතල පහසුකම් නඩත්තුව ඉතා මිල අධික වී ඇති බවයි.
- වියදම සහ කාර්යක්ෂමතාව: නවසීලන්තය වාර්ෂිකව යටිතල පහසුකම් සඳහා ඩොලර් බිලියන 20කට වඩා ආයෝජනය කළද, අනෙකුත් දියුණු රටවල් හා සැසඳීමේදී එම ආයෝජනයෙන් ලැබෙන ප්රතිඵල අවම මට්ටමක පවතින බව කොමිසමේ විධායක නිලධාරී ජෙෆ් කූපර් මහතා පවසයි.
- ප්රත්යස්ථතාව (Resilience): මෑතකදී ඇතිවූ අයහපත් කාලගුණික තත්ත්වයන් මගින් අපගේ මාර්ග සහ ජල පද්ධති වඩාත් ශක්තිමත් ලෙස නැවත ගොඩනැගීමේ අවශ්යතාවය මනාව පැහැදිලි වී තිබේ.
2. ඉදිරි දශකය සඳහා ප්රමුඛතා 10
ඉදිරි වසර 10 තුළ රජය අවධානය යොමු කළ යුතු ප්රධාන කරුණු කිහිපයක් මෙහි දක්වා ඇත:
- වයස්ගත වන ජනගහනය වෙනුවෙන් රෝහල් ආයෝජන වැඩිකිරීම.
- ජල ක්ෂේත්රයේ නවීකරණයන් සම්පූර්ණ කිරීම.
- මාර්ග තදබදය පවතින නගරවල වාහන භාවිතය සඳහා අයකිරීම් (Time of use charging) හඳුන්වා දීම.
- ප්රධාන මාර්ග ව්යාපෘති සඳහා ප්රමුඛතාවය ලබා දීම.
- පවතින යටිතල පහසුකම් නිසි ලෙස නඩත්තු කිරීම.
- දැරිය හැකි මිලකට ගංවතුර පාලන පද්ධති සකස් කිරීම.
- විදුලිබල ක්ෂේත්රයේ ආයෝජන වේගවත් කිරීම.
3. දේශපාලන එකඟතාව සහ ඉදිරි පියවර
අමාත්ය ක්රිස් බිෂොප් මහතා අවධාරණය කරන්නේ යටිතල පහසුකම් ව්යාපෘති පරම්පරා ගණනාවක් පවතින බැවින්, මේ සඳහා සියලු දේශපාලන පක්ෂවල පොදු එකඟතාවය (Cross-party buy-in) අත්යවශ්ය බවයි.
- කාලසීමාව: රජය මෙම නිර්දේශ පිළිබඳව සවිස්තරාත්මකව අධ්යයනය කර 2026 ජූනි මාසයේදී සිය නිල ප්රතිචාරය ප්රකාශයට පත් කිරීමට නියමිතය.
- විශේෂ විවාදය: මෙම සැලැස්ම පිළිබඳව පාර්ලිමේන්තුවේ විශේෂ විවාදයක් පැවැත්වීමට ද අමාත්යවරයා අපේක්ෂා කරයි.
