ජාත්යන්තර ළමා පිළිකා දිනය අදයි: “ළමා පිළිකාව ජය ගැනීම අත්දකිමු” තේමාවෙන් නව ප්රවේශයක්
විශේෂ සෞඛ්ය පුවත් වාර්තාව – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
කොළඹ, ශ්රී ලංකාව — 2026 පෙබරවාරි 15 — ලෝකවාසී ජනතාවගේ අවධානය ළමා පිළිකා පිළිබඳව යොමු කරමින් සහ එමගින් පීඩා විඳින දරුවන් හා පවුල් වෙනුවෙන් සහයෝගය පළ කරමින් අද ජාත්යන්තර ළමා පිළිකා දිනය සමරනු ලබයි. 2024 සිට 2026 දක්වා ක්රියාත්මක වූ තුන් අවුරුදු සැලැස්මෙහි අවසන් වසර වන මෙවර තේමාව වනුයේ “ළමා පිළිකාව ජය ගැනීම අත්දකිමු” (Demonstrating Impact: From Challenge to Change) යන්නයි.
මෙමගින් ලෝක ඒකත්වයේ බලපෑම සහ සියලු දරුවන්ට සමාන පිළිකා සත්කාර ලබාදීම සඳහා ලබාගෙන ඇති සාර්ථකත්වයන් ඇගයීමට ලක් කෙරේ.
1. ශ්රී ලංකාවේ වත්මන් තත්ත්වය: දත්ත සහ සංඛ්යාලේඛන
ජාතික පිළිකා මර්දන වැඩසටහන (NCCP) මගින් නිකුත් කර ඇති නවතම දත්තවලට අනුව ශ්රී ලංකාවේ ළමා පිළිකා රෝගීන් වාර්තා වීමේ ප්රවණතාවයක් පවතී.
- වාර්ෂික රෝගීන්: ජාතික පිළිකා ලේඛනයට අනුව 2022 වසරේදී මෙරටින් ළමා පිළිකා රෝගීන් 940ක් වාර්තා වී ඇත. (පිරිමි ළමුන් 499ක් සහ ගැහැණු ළමුන් 441ක්).
- මරණ අනුපාතය: 2021 වසරේදී ළමා පිළිකා සම්බන්ධ මරණ 199ක් වාර්තා වී ඇති අතර, එයින් බහුතරයක් පිරිමි ළමුන් වේ.
- ප්රධාන පිළිකා වර්ග: ලියුකේමියාව (ලේ පිළිකා), ලිම්ෆෝමා (වසා ග්රන්ථි ආශ්රිත පිළිකා), මොළයේ පිළිකා සහ අස්ථි ආශ්රිත පිළිකා දරුවන් අතර බහුලව දක්නට ලැබේ.
2. ජය ගත යුතු අභියෝග සහ අසමානතා
ළමා පිළිකා කලින් හඳුනා ගැනීමෙන් සුව කළ හැකි වුවද, රටවල් අතර පවතින ආර්ථික අසමානතාවය ප්රතිකාර සාර්ථක වීමට ප්රබල බාධාවක් වී ඇත.
- සුව වීමේ සම්භාවිතාව: ඉහළ ආදායම් ලබන රටවල දරුවන්ගේ ජීවත්වීමේ හැකියාව 80%කට වඩා වැඩි වන අතර, ශ්රී ලංකාව වැනි මධ්යම ආදායම් ලබන රටවල එය 10-50% දක්වා අඩු අගයක් ගනී.
- බාධක: රෝග විනිශ්චය ප්රමාද වීම, නිවැරදි රෝග විනිශ්චය ලබා ගැනීමට නොහැකි වීම සහ ප්රතිකාර සඳහා ඇති ප්රවේශය සීමිත වීම මෙයට ප්රධාන හේතු වේ.
3. 2024-2026 තුන් අවුරුදු සැලැස්ම සහ සාර්ථකත්වය
2026 වසරේදී ශ්රී ලංකාව ළමා පිළිකා සත්කාරය සම්බන්ධයෙන් වැදගත් සන්ධිස්ථානයකට පැමිණ තිබේ.
- ඖෂධ සැපයුම: මීට දින කිහිපයකට පෙර ශ්රී ලංකාව WHO ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ “ළමා පිළිකා ඖෂධ සඳහා ප්රවේශ වීමේ ගෝලීය වේදිකාවට” (Global Platform for Access to Childhood Cancer Medicines) නිල වශයෙන් සම්බන්ධ විය.
- නොමිලේ ඖෂධ: ඉදිරි වසර තුන සඳහා අවශ්ය සියලුම අත්යවශ්ය ඖෂධ රජය මගින් නොමිලේ සහ අඛණ්ඩව ලබාදීමට එකඟතාවයන් අත්සන් කර ඇත.
- අරමුණ: 2030 වන විට ළමා පිළිකා සුව වීමේ අනුපාතය අවම වශයෙන් 60% දක්වා ඉහළ නැංවීම රජයේ සහ ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ ඉලක්කයයි.
