ඕක්ලන්ඩ් සැහැල්ලු දුම්රිය මාවත “ජාතික මට්ටමේ ගැටලුවක්” ලෙස නම් කෙරේ: ව්‍යාපෘතිය යළි පණගැන්වීමට නව යෝජනාවක්

විශේෂ යටිතල පහසුකම් පුවත් වාර්තාව – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

ඕක්ලන්ඩ්, නවසීලන්තය — 2026 පෙබරවාරි 28

ඕක්ලන්ඩ් නගර මධ්‍යයේ සිට මංගෙරේ (Māngere) සහ ගුවන්තොටුපළ දක්වා සැලසුම් කර තිබූ, පසුව අවලංගු කෙරුණු සැහැල්ලු දුම්රිය (Light Rail) ව්‍යාපෘතියට අයත් මාර්ගය “ජාතික වශයෙන් වැදගත් යටිතල පහසුකම් ගැටලුවක්” ලෙස රජයේ යටිතල පහසුකම් කොමිසම (Infrastructure Commission) විසින් නම් කර තිබේ.

1. ගැටලුව හඳුනා ගැනීම සහ නව උත්සාහය

වර්තමාන රජය බලයට පත්වීමෙන් පසු මෙම ව්‍යාපෘතිය අත්හැර දැමුවද, එම මාර්ගයේ පවතින දැඩි ප්‍රවාහන තදබදය විසඳිය යුතු ගැටලුවක් බව බලධාරීන් පිළිගෙන ඇත.

• ප්‍රවාහන අමාත්‍යවරයාගේ මතය: “නගර මධ්‍යයේ සිට මංගෙරේ දක්වා පොදු ප්‍රවාහන සේවාවක් ස්ථාපිත කිරීම විසඳිය යුතුම ගැටලුවක්,” යැයි ප්‍රවාහන අමාත්‍ය ක්‍රිස් බිෂොප් (Chris Bishop) 1News වෙත ප්‍රකාශ කළේය.
• තදබදය: වාර්තාවලට අනුව, මැදිහත් වීමක් සිදු නොවුණහොත් 2048 වන විට නගරයට ඇතුළු වන බස් රථ මාර්ගවල ධාරිතාව 150% කින් ඉක්මවා යනු ඇත.

2. අඩු පිරිවැය සැහැල්ලු දුම්රිය යෝජනාව

ප්‍රවාහන ක්‍රියාකාරිකයෙකු වන කොනර් ෂාප් (Connor Sharp) විසින් වසර 10ක දත්ත විශ්ලේෂණය කරමින් නව යෝජනාවක් කොමිසම වෙත ඉදිරිපත් කර ඇත.

• සැලසුම: මීට පෙර සැලසුම් කළ භූගත මෙට්‍රෝ (Metro) පද්ධතිය වෙනුවට, පාර මට්ටමේ ධාවනය වන (Surface Light Rail) අඩු පිරිවැය දුම්රිය පද්ධතියක් ඔහු යෝජනා කරයි.
• පිරිවැය සැසඳීම: 2016 දී ඩොලර් මිලියන 847ක් ලෙස ඇස්තමේන්තු කළ මෙම ව්‍යාපෘතිය, පසුගිය රජය යටතේ ඩොලර් බිලියන 12.6ක් දක්වා ඉහළ ගියේය. නව යෝජනාව මගින් මෙම අධික පිරිවැය අඩු කිරීමට බලාපොරොත්තු වේ.

3. දේශපාලන අර්බුදය සහ අනාගතය

පසුගිය ලේබර් රජය යටතේ මෙම ව්‍යාපෘතිය ලන්ඩන් භූගත දුම්රිය පද්ධතියකට සමාන අතිවිශාල “මෙට්‍රෝ” ව්‍යාපෘතියක් දක්වා වෙනස් වී තිබූ බව අලුතින් හෙළි වූ ලේඛන පෙන්වා දෙයි.

• පිරිවැය: අවසන් ඇස්තමේන්තුවලට අනුව එම ව්‍යාපෘතිය සඳහා ඩොලර් බිලියන 16ත් 18ත් අතර මුදලක් වැය වීමට නියමිතව තිබුණි.
• වත්මන් ස්ථාවරය: අමාත්‍ය බිෂොප් පවසන්නේ එය දරාගත නොහැකි පිරිවැයක් නිසා අවලංගු කළ බවයි. ව්‍යාපෘතිය යළි ආරම්භ කිරීමට නම් එය “වැය කරන මුදලට සරිලන වටිනාකමක්” (Value for money) ලබා දෙන එකක් විය යුතුය.
• ඕක්ලන්ඩ් නගර සභාවේ භූමිකාව: මධ්‍යම රජය ව්‍යාපෘතිය දේශපාලනීකරණය කර ඇති බැවින්, මීළඟ පියවර ඕක්ලන්ඩ් නගරාධිපති වේන් බ්‍රවුන් සහ නගර සභාව විසින් ගත යුතු බව කොනර් ෂාප් පෙන්වා දෙයි.