උපාධිධාරීන් අතර ‘රැකියා යුද්ධයක්’: නවසීලන්ත තරුණ විරැකියාව තෙගුණයකින් ඉහළට – උපාධිය තිබුණත් වැඩක් නැතිද?
විශේෂ ආර්ථික සහ සමාජ පුවත් වාර්තාව – දියත නිවුස් නිවුස් සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
ඕක්ලන්ඩ්, නවසීලන්තය — 2026 මාර්තු 14 (පෙරවරු 05:03) — වසර තුනක් හෝ ඊට වැඩි කාලයක් වෙහෙස මහන්සි වී උපාධිය ලබා ගත්තද, ක්ෂේත්රයේ ආරම්භක මට්ටමේ (Entry-level) රැකියාවක් පවා සොයා ගැනීම සිහිනයක් වී ඇති බව බොහෝ තරුණ තරුණියන් පවසති. නවතම සංඛ්යාලේඛනවලට අනුව නවසීලන්තයේ තරුණ විරැකියාව බරපතල මට්ටමකට පැමිණ තිබේ.
1. සංඛ්යාලේඛන පෙන්වන අමිහිරි ඇත්ත
පසුගිය පෙබරවාරි මාසයේදී Stats NZ ආයතනය නිකුත් කළ දත්තවලට අනුව:
- තරුණ විරැකියාව: වයස අවුරුදු 15ත් 24ත් අතර තරුණ තරුණියන්ගේ විරැකියා අනුපාතය 16.5% කි.
- සංසන්දනය: මෙය නවසීලන්තයේ සමස්ත විරැකියා අනුපාතය මෙන් තුන් ගුණයක (3x) වැඩි වීමකි.
- Jobseeker ප්රතිලාභ: පසුගිය සැප්තැම්බර් මාසයේ සිට රජයේ රැකියා විරහිත ආධාර (Jobseeker support) ලබා ගන්නා පිරිස 5,700කින් ඉහළ ගොස් ඇති අතර දැන් එම සංඛ්යාව 223,500ක් දක්වා වැඩි වී ඇත.
2. උපාධිධාරීන්ගේ සැබෑ අත්දැකීම්
AUT විශ්වවිද්යාලයෙන් සන්නිවේදන උපාධිය ලබා ගත් ජස්ටින් ටුබුරාන් පවසන්නේ තමන් තවමත් ආරක්ෂක නිලධාරියෙකු (Security Guard) ලෙස අර්ධකාලීනව සේවය කරමින් ජීවත් වන බවයි.
- ආර්ථික පීඩනය: විශ්වවිද්යාල සමයේ ජීවන වියදම් පියවා ගැනීමට කළ රැකියාව දැන් සිය ප්රධාන ආදායම් මාර්ගය වී ඇති බවත්, පවතින වියදම් හමුවේ තවමත් දෙමාපියන්ගෙන් මුදල් ඉල්ලීමට සිදුවී ඇති බවත් ඔහු පවසයි.
- අනාගතය පිළිබඳ අවිනිශ්චිතතාව: “ඉදිරි වසර 40 තුළ මම කරන්නේ මොනවාද කියලා මට හිතාගන්න බැහැ. මගේ උපාධියට සරිලන වෘත්තීය දියුණුවක් තියෙන රැකියාවක් තවම නැහැ,” ඔහු පවසයි.
3. කෘතිම බුද්ධිය (AI) සහ රැකියා වෙළඳපොළ
රැකියා වෙළඳපොළ තුළ කෘතිම බුද්ධිය (AI) නිසා උපාධිධාරීන්ට හිමිවන මූලික මට්ටමේ රැකියා අහිමි වන බවට මතයක් පවතී.
- නව කුසලතා: කැන්ටබරි විශ්වවිද්යාලයේ මහාචාර්ය කැතරින් මෝරාන් පවසන්නේ නීති ක්ෂේත්රයේ රැකියා ලබා දීමේදී 92%ක්ම සිසුන්ගෙන් AI කුසලතා අපේක්ෂා කරන බවයි.
- බලාපොරොත්තුව: Seek ආයතනයේ ජ්යෙෂ්ඨ ආර්ථික විද්යාඥ ආචාර්ය බ්ලෙයාර් චැප්මන් පවසන්නේ රැකියා වෙළඳපොළ නැවත පිබිදෙමින් පවතින බවත්, උපාධිධාරීන්ට එහි ප්රතිලාභ ලැබීමට තව සුළු කාලයක් ගතවනු ඇති බවත්ය.
