ඉරානය අසල්වැසියන්ගෙන් සමාව අයදියි – නමුත් යුද ගින්න මැදපෙරදිගම දවාලයි: ට්රම්ප්ගෙන් “දරුණු ප්රහාර” ගැන තර්ජනයක්, ඉරාන සිවිල් වැසියන් 1300ක් මරුට
විශේෂ ගෝලීය යුද වාර්තාව – දියත නිවුස් වර්ල්ඩ් (Diyatha News World)
ටෙහෙරාන්/වොෂින්ටන් — 2026 මාර්තු 08 (පස්වරු 05:50) — මැදපෙරදිග යුද්ධය දෙවන සතියට එළඹෙද්දී, ඉරාන ජනාධිපති මසූඩ් පෙසෙෂ්කියන් (Masoud Pezeshkian) සිය අසල්වැසි රටවල සිවිල් ඉලක්ක වෙත එල්ල වූ ප්රහාර සම්බන්ධයෙන් පෞද්ගලිකව සමාව අයැද සිටියේය. කෙසේ වෙතත්, ඉරානය තුළ මෙන්ම කලාපය පුරාම ප්රහාර තවදුරටත් දැඩි වෙමින් පවතී.
1. ඉරාන ජනාධිපතිගේ සමාව සහ ට්රම්ප්ගේ ප්රතිචාරය
ඉරාන ජනාධිපතිවරයා ප්රකාශ කළේ ඉරානයට එරෙහි ප්රහාර සඳහා සිය භූමිය භාවිතා කිරීමට ඉඩ නොදෙන්නේ නම්, අසල්වැසි රටවල් වෙත එල්ල කරන ප්රහාර අත්හිටුවීමට ඉරාන අන්තර්කාලීන පාලන මණ්ඩලය එකඟ වූ බවයි.
- ට්රම්ප්ගේ ස්ථාවරය: ජනාධිපති ට්රම්ප් මෙම සමාව අයැදීම සැලකුවේ ඉරානය “යටත් වීමක්” ලෙසයි. ඔහු අවධාරණය කළේ ඉරානයට අද දින (සෙනසුරාදා) ඉතා දරුණු ලෙස පහර දෙන බවත්, මීට පෙර ඉලක්ක නොකළ ප්රදේශ සහ කණ්ඩායම් වෙත පවා ප්රහාර ව්යාප්ත කරන බවත්ය.
- යටත් වීම ප්රතික්ෂේප කරයි: “කොන්දේසි විරහිතව යටත් වන්න” යන ට්රම්ප්ගේ ඉල්ලීම පෙසෙෂ්කියන් විසින් “සිහිනයක්” ලෙස හඳුන්වමින් ප්රතික්ෂේප කළේය.
2. කලාපය පුරාම පිපිරීම් හඬ
ඉරාන ජනාධිපතිවරයාගේ සමාව අයැදීමෙන් පැය කිහිපයකට පසු, ඉරාන විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකාය (Revolutionary Guards) විසින් අබුඩාබි අසල පිහිටි ඇමෙරිකානු ගුවන් මධ්යස්ථානයකට ඩ්රෝන ප්රහාර එල්ල කර තිබේ.
- බහරේනය සහ කටාර්: බහරේනයේ පිහිටි ඇමෙරිකානු කඳවුරු ඉලක්ක කර ඉරානය ප්රහාර එල්ල කළ අතර, කටාර් හි දෝහා නුවරට ද ප්රබල පිපිරීම් හඬ ඇසුණු බව වාර්තා වේ.
- සිවිල් හානි: ඉරාන තානාපති අමීර් සයීඩ් ඉරවානි පවසන්නේ මේ වන විට ඉරාන සිවිල් වැසියන් 1,332 ක් යුද්ධයෙන් මියගොස් ඇති බවයි. ඊශ්රායලය තුළ පුද්ගලයින් 10 දෙනෙකු මියගොස් ඇති අතර ඇමෙරිකානු සෙබළුන් 6 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්ව ඇත.
3. ලෙබනනයේ ඛේදවාචකය සහ හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධිය
ඊශ්රායලය විසින් ලෙබනනයේ හිස්බුල්ලා බලකොටු වෙත අඛණ්ඩව ප්රහාර එල්ල කරන අතර බීරුට් නුවර ගොඩනැගිලි රැසක් සුන්බුන් බවට පත්ව තිබේ. ලෙබනනයේ මියගිය සංඛ්යාව 294 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත.
- තෙල් මිල සහ වෙළඳාම: ලෝක තෙල් සැපයුමෙන් පහෙන් එකක් ගමන් කරන හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධිය (Strait of Hormuz) මේ වන විට අවහිර වී ඇති අතර තෙල් මිල වසර ගණනාවකට පසු ඉහළම අගයට පැමිණ තිබේ.
- නාවික යුද්ධය: හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධියේදී මාර්ෂල් දූපත්වල ධජය යටතේ ගමන් කළ තෙල් නැවකට ඉරාන විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකාය පහර දී ඇති බව වාර්තා වේ.
4. නායකත්ව අර්බුදය
අයතුල්ලා අලි කමෙන්නිගෙන් පසු ඉරානයේ ඊළඟ උත්තරීතර නායකයා තෝරා ගැනීමේදී ඇමෙරිකාවට මැදිහත් වීමට ඉඩ දිය යුතු බවට ට්රම්ප් කළ ඉල්ලීම ඉරානය දැඩිව ප්රතික්ෂේප කළේය. කිසිදු විදේශීය මැදිහත්වීමකින් තොරව නව නායකයා තෝරා ගන්නා බව ඉරාන තානාපතිවරයා අවධාරණය කළේය.
