ඉන්ධන මිල හමුවේ එයාර් නිව්සීලන්තය පසුබසියි: ගුවන් වාර 1,100ක් අවලංගුයි – මගීන් 44,000කට බලපෑම්

විශේෂ ආර්ථික පුවත් වාර්තාව – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)

ඕක්ලන්ඩ්, නවසීලන්තය — 2026 මාර්තු 12 (පෙරවරු 11:45) — ඉරානය සහ අමෙරිකා-ඊශ්‍රායල හවුල අතර පවතින යුද්ධය නිසා හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය අවහිර වීමෙන් ගෝලීය ඉන්ධන සැපයුමට එල්ල වී ඇති බාධා දැන් නවසීලන්තයේ ගුවන් ගමන් ක්ෂේත්‍රයට ද දැඩිව බලපා ඇත.

1. ගුවන් ගමන් අවලංගු කිරීමේ සැලසුම

අප්‍රේල් මස අවසානය සහ මැයි මස මුල දක්වා කාලය තුළ මෙම ගුවන් වාර අවලංගු කිරීම් සිදුවනු ඇත.

• බලපෑමට ලක්වන පිරිස: අදාළ කාලය තුළ මිලියන 1.9ක මගීන් පිරිසක් ගමන් කිරීමට නියමිත අතර ඉන් 44,000කට මෙම අවලංගු කිරීම් බලපානු ඇත. බොහෝ මගීන් එදිනම පවතින වෙනත් ගුවන් වාර වෙත යොමු කිරීමට සමාගම උත්සාහ කරයි.
• අවලංගු වන වාර: දේශීය සහ ජාත්‍යන්තර ගුවන් ගමන් යන දෙඅංශයටම මෙහි බලපෑම එල්ල වේ. විශේෂයෙන්ම මගීන් අඩු (Off-peak) ගුවන් වාර අවලංගු කිරීමට නියමිතය.
• කලාපීය සේවා: කුඩා නගර අතර පවතින ගුවන් සේවා (Regional connectivity) අඩාල නොකිරීමට උපරිම උත්සාහ ගන්නා බව ප්‍රධාන විධායක නිලධාරියා අවධාරණය කළේය.

2. ගුවන් ටිකට්පත් මිල ඉහළට

ඉන්ධන පිරිවැය පියවා ගැනීම සඳහා එයාර් නිව්සීලන්තය සිය ටිකට්පත් මිල ද ඉහළ නංවා ඇත.

• දේශීය ගමන්: ගාස්තුව ඩොලර් 10කින් ඉහළ යයි.
• කෙටි දුර ජාත්‍යන්තර: ගාස්තුව ඩොලර් 20කින් ඉහළ යයි.
• දිගු දුර ජාත්‍යන්තර: ගාස්තුව ඩොලර් 90කින් ඉහළ යයි.
• වෙනත් සමාගම්: Qantas සහ Jetstar සමාගම් ද ඉන්ධන මිල දෙගුණ වීම නිසා සිය ගාස්තු ඉහළ නංවා ඇති බව තහවුරු කර තිබේ.

3. යුද්ධය සහ ආර්ථික අර්බුදය

මැදපෙරදිග යුද්ධය නිසා ලෝක තෙල් සැපයුමෙන් 20%ක් ගමන් කරන හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය වැසී යාම මෙම තත්ත්වයට ප්‍රධාන හේතුවයි.

• ලාභාංශ අඩුවීම: පසුගිය වසරේ ඩොලර් මිලියන 106ක ලාභයක් ලැබූ එයාර් නිව්සීලන්තය, මෙවර දෙසැම්බර් මාසයෙන් අවසන් වූ අර්ධය තුළ ඩොලර් මිලියන 40ක පාඩුවක් වාර්තා කර ඇත.
• අමෙරිකානු මාවත: යුරෝපයට යාමට මැදපෙරදිග අහස අනාරක්ෂිත බැවින්, අමෙරිකාව හරහා යන ගුවන් ගමන් සඳහා ඇති ඉල්ලුම ඉහළ ගොස් තිබේ. එබැවින් සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ, නිව්යෝර්ක්, ලොස් ඇන්ජලීස් සහ හූස්ටන් වෙත යන ගුවන් ගමන් නොවෙනස්ව පවත්වා ගැනීමට සමාගම තීරණය කර ඇත.