අද රාත්රියේ අහස රතු වෙයි: වසර කිහිපයකට පසු දර්ශනය වන පූර්ණ චන්ද්රග්රහණය නැරඹීමට නවසීලන්තයට සුපිරි අවස්ථාවක්
විශේෂ විද්යා සහ තාරකා විද්යා වාර්තාව – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
ඕක්ලන්ඩ් — 2026 මාර්තු 03
අද (අඟහරුවාදා) රාත්රියේ නවසීලන්ත වැසියන්ට ඉතා දුර්ලභ ගණයේ තාරකා විද්යාත්මක සංසිද්ධියක් නැරඹීමට අවස්ථාව උදා වේ. ඒ “Blood Moon” හෙවත් රුධිර වර්ණ පූර්ණ චන්ද්රග්රහණයයි. පූර්ණ චන්ද්රග්රහණයක් එහි ආරම්භයේ සිට අවසානය දක්වාම (පැය 6ක කාලයක්) සම්පූර්ණයෙන් නැරඹීමට ලොවටම ලැබෙන අවස්ථා සීමිත වුවද, මෙවර නවසීලන්තය එම වාසනාවන්ත රටවල් අතර ඉදිරියෙන්ම සිටී.
1. ග්රහණය සිදුවන වේලාවන් (නවසීලන්ත වේලාවෙන්)
Stardome තාරකා විද්යාඥ ජොෂ් ආරොකි (Josh Aoraki) පවසන පරිදි, අද රාත්රියේ ප්රධාන අවස්ථා කිහිපයක් පිළිබඳව ඔබ අවධානය යොමු කළ යුතුය:
- රාත්රී 9.45: පූර්ව ඡායා චන්ද්රග්රහණය (Penumbral Eclipse) ආරම්භ වේ. පෘථිවියේ පිටත සෙවනැල්ල සඳ මත පතිත වීම මෙහිදී සිදු වේ.
- රාත්රී 10.45: අර්ධ චන්ද්රග්රහණය ආරම්භ වේ.
- මධ්යම රාත්රී 12.04: පූර්ණ චන්ද්රග්රහණය (Total Eclipse) ආරම්භ වේ. සඳ රතු පැහැයට හැරෙන්නේ මේ අවස්ථාවේදීය.
- මධ්යම රාත්රී 12.30: ග්රහණය එහි උපරිම අවස්ථාවට (Maximum Eclipse) ළඟා වේ. චන්ද්රයා වඩාත් දීප්තිමත් රතු පැහැයෙන් දිස්වන්නේ මෙම වේලාවටය.
- අලුයම 1.02: පූර්ණ චන්ද්රග්රහණය අවසන් වීමට පටන් ගනී.
- අලුයම 3.23: චන්ද්රග්රහණයේ සියලුම අවස්ථා අවසන් වේ.
විශේෂ උපදේශය: ග්රහණය නැරඹීමට හොඳම වේලාව අද මධ්යම රාත්රී 12.00 සිට අලුයම 1.00 දක්වා කාලයයි.
Shutterstock
2. අහස පැහැදිලිද? (කාලගුණ අනාවැකිය)
MetService කාලගුණ විද්යාඥ ඩෙව්ලින් ලින්ඩන් (Devlin Lynden) පවසන පරිදි රටේ බොහෝ ප්රදේශවලට අද රාත්රියේ අහස පැහැදිලිව පවතිනු ඇත.
- හොඳ අවස්ථාවක් ඇති ප්රදේශ: දකුණු දූපතේ බොහෝ ප්රදේශ සහ උතුරු දූපතේ උතුරු අර්ධයේ (ඕක්ලන්ඩ් ඇතුළුව) පදිංචිකරුවන්ට ඉතා පැහැදිලිව ග්රහණය දැකගත හැක.
- බාධා ඇති විය හැකි ප්රදේශ: දකුණු දූපතේ නැගෙනහිර වෙරළ තීරය (කැන්ටබරි සිට මාල්බරෝ දක්වා) සහ උතුරු දූපතේ වෙලින්ටන් හා ගිස්බෝන් ප්රදේශවලට වලාකුළු බාධා එල්ල වීමේ හැකියාවක් පවතී.
3. මෙය විශේෂ වන්නේ ඇයි?
පසුගිය වසර කිහිපය තුළ සිදු වූ චන්ද්රග්රහණ වලාකුළු වලට වැසී යාම හෝ සඳ උදාවන/බැස යන අවස්ථාවල සිදුවීම නිසා නවසීලන්ත වැසියන්ට එය නිසි ලෙස දැකගත හැකි වූයේ නැත. එසේම, මෙවැනි සම්පූර්ණ චන්ද්රග්රහණයක් යළි දැක ගැනීමට තවත් වසර 3ක් (2029 දක්වා) බලා සිටීමට සිදු වනු ඇත.
