මැදපෙරදිග යුද ගින්නට මැදි වුවහොත් ඔබ කළ යුත්තේ කුමක්ද? නවසීලන්ත වැසියන් සඳහා විශේෂ මාර්ගෝපදේශය
විශේෂ පැහැදිලි කිරීමේ වාර්තාව – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
වෙලින්ටන් — 2026 මාර්තු 03
ලෝකය දිනෙන් දින අනතුරුදායක ස්ථානයක් බවට පත්වෙමින් පවතී. විශේෂයෙන්ම ඉරානය සහ මැදපෙරදිග කලාපය පුරා ඇවිළී යන දරුණු යුදමය තත්ත්වය හමුවේ, එහි වෙසෙන හෝ සංචාරය කරන නවසීලන්ත වැසියන් දැඩි අවදානමකට මුහුණ දී සිටී. ඔබ එවැනි ගැටුම්කාරී තත්ත්වයකට මැදි වුවහොත් ගත යුතු පියවර මොනවාද? නවසීලන්ත රජයට ඔබට උපකාර කළ හැක්කේ කෙසේද? මේ ඒ පිළිබඳ සම්පූර්ණ විමසුමකි.
1. රජයට ඔබට උපකාර කළ හැක්කේ කෙසේද?
නවසීලන්ත විදේශ කටයුතු සහ වෙළඳ අමාත්යාංශය (MFAT) විදේශයන්හි වෙසෙන කිවිවරුන්ට විවිධ සහන සලසයි.
- SafeTravel ලියාපදිංචිය: රජයට ඔබව සම්බන්ධ කර ගත හැකි ප්රධානතම ක්රමය මෙයයි. ඕනෑම රටකට යාමට පෙර SafeTravel වෙබ් අඩවියේ ලියාපදිංචි වීම අත්යවශ්ය වේ.
- සංඛ්යාලේඛන: දැනට මැදපෙරදිග කලාපයේ නවසීලන්ත වැසියන් 1,800කට අධික පිරිසක් ලියාපදිංචි වී ඇත. ඉන් වැඩිම පිරිසක් (1,091ක්) එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යයේ (UAE) පසුවේ. ඉරානයේ 26ක් සහ ඊශ්රායලයේ 71ක් ලියාපදිංචි වී සිටියද, ලියාපදිංචි නොවූ පිරිස මීට වඩා බෙහෙවින් වැඩි විය හැකි බව අගමැති ලක්ෂන් පවසයි.
- මුදාගැනීමේ ගුවන් ගමන්: තත්ත්වය දරුණු වුවහොත් නවසීලන්ත ගුවන් හමුදාව යොදවා ඔබව මෙරටට ගෙන්වා ගැනීමට (Repatriation flights) රජය පියවර ගනු ඇත.
2. ඔබ යුද කලාපයක සිරවී සිටී නම්…
ඉරානය, ලෙබනනය සහ අවට රටවල දැනටමත් සිය ගණනක් මියගොස් ඇත. එවැනි තැනක ඔබ සිටී නම් අනුගමනය කළ යුතු උපදෙස්:
- එතැනම රැඳී සිටින්න (Shelter in Place): ප්රාදේශීය බලධාරීන්ගේ උපදෙස් පිළිපදිමින් ආරක්ෂිත ස්ථානයක රැඳී සිටින්න.
- අවධානයෙන් සිටින්න: පොදු විරෝධතා, ජනකාය ගැවසෙන තැන් සහ හමුදා කඳවුරු අසලින් ඉවත් වන්න.
- ඡායාරූප ගැනීමෙන් වළකින්න: හමුදා මෙහෙයුම් හෝ විරෝධතා ඡායාරූපගත කිරීමෙන් වළකින්න.
- සූදානම: වහාම පිටව යාමට අවශ්ය වුවහොත් රැගෙන යාමට අවශ්ය අත්යවශ්ය ද්රව්ය සහිත බෑගයක් (Go Bag) සූදානම් කර තබා ගන්න.
3. ගුවන් ගමන් බාධා සහ ගුවන් කලාප වසා දැමීම
ඩුබායි සහ දෝහා වැනි ලොව කාර්යබහුලම ගුවන් තොටුපොළවල් වසා දැමීම නිසා දහස් ගණනක් නවසීලන්ත වැසියන් අතරමං වී ඇත.
- Air New Zealand සහන: එයාර් නිව්සීලන්තය පවසන්නේ මාර්තු 8 වනදා දක්වා ගමන් දින වෙනස් කිරීමට හෝ වෙනත් මාර්ග හරහා ගමන් කිරීමට කිසිදු අමතර ගාස්තුවක් (Penalty fees) අය නොකරන බවයි.
- උපදෙස්: ඔබ සංචාරය කිරීමට සූදානම් නම් වහාම ඔබේ ගුවන් සමාගම හෝ සංචාරක නියෝජිතයා (Travel Agent) සම්බන්ධ කර ගන්න. කලබල නොවී විකල්ප මාර්ග පිළිබඳව විමසන්න.
4. සංචාරක රක්ෂණය (Travel Insurance) යුද්ධයට අදාළද?
බොහෝ සංචාරක රක්ෂණ ප්රතිපත්ති යුද්ධය හෝ සන්නද්ධ ගැටුම් නිසා සිදුවන පාඩු ආවරණය නොකරන බව රක්ෂණ මණ්ඩලය (ICNZ) අනතුරු අඟවයි.
- ව්යතිරේක: ඔබ යුද කලාපයකට නොගියත්, යුද්ධය නිසා ගුවන් ගමන් ප්රමාද වුවහොත් රක්ෂණ සහනය නොලැබීමට ඉඩ ඇත.
- වැදගත්: සැමවිටම රක්ෂණයක් ලබා ගැනීම වැදගත් වන්නේ සෞඛ්ය හදිසි අවස්ථා හෝ ගමන් මලු නැතිවීම වැනි වෙනත් ගැටළු සඳහා එය උපකාරී වන බැවිනි. විදේශයකදී සෞඛ්ය හදිසි අවස්ථාවක් සඳහා $3,000 සිට $30,000 දක්වා වැය විය හැක.
5. රජයේ දැඩි අනතුරු ඇඟවීම
විදේශ අමාත්ය වින්ස්ටන් පීටර්ස් පවසන්නේ ඉරානය වැනි රටවලින් පිටවන ලෙස සති ගණනාවක සිට රජය කළ දැනුම්දීම්වලට ජනතාව ඇහුම්කන් දිය යුතු බවයි.
“අවදානම් සහිත නගරවලින් පිටවීමට හැකි නම් වහාම එසේ කරන්න. අපි සති ගණනාවක් තිස්සේ සූදානම් වන ලෙස ඔබට පැවසුවා. මීට පස්සේවත් රජයේ උපදෙස්වලට ඇහුම්කන් දෙන්න,” යැයි ඔහු පවසා සිටියේය.
දැනට රටවල් 27ක් සඳහා “සංචාරය නොකරන්න” (Do not travel) යන ඉහළම අනතුරු ඇඟවීමේ නිවේදනය (රතු නිවේදනය) නිකුත් කර ඇත. මේවාට රුසියාව, හයිටි, වෙනිසියුලාව සහ මැදපෙරදිග බොහෝ රටවල් ඇතුළත් වේ.
