නවසීලන්ත වැසියන්ගේ අතමිට හිඟ වෙයි: අත්යවශ්ය බිල්පත් ගෙවීමට ආදායමෙන් වැඩි කොටසක් වැය වීම නිසා සාප්පු සවාරි සීමා වෙයි
විශේෂ ආර්ථික පුවත් වාර්තාව – දියත නිවුස් නිව්සීලන්තය (Diyatha News New Zealand)
ඕක්ලන්ඩ්, නවසීලන්තය — 2026 පෙබරවාරි 21 — නවසීලන්තයේ නිවාසවල විදුලිය, ජලය ඇතුළු අත්යවශ්ය සේවා බිල්පත් (Utilities) පසුගිය වසරට වඩා සියයට 36කින් පමණ ඉහළ යාම නිසා, ජනතාවගේ අමතර වියදම් කිරීමේ හැකියාව (Disposable Income) දැඩි ලෙස පහත වැටී ඇති බව කිවිබෑන්ක් ආර්ථික විද්යාඥයෝ පවසති.
1. ඉහළ යන බිල්පත් සහ අඩු වන ගනුදෙනු
කිවිබෑන්ක් විද්යුත් කාඩ්පත් දත්තවලට අනුව, පසුගිය ජනවාරි මාසයේදී සිදු කරන ලද ගනුදෙනු සංඛ්යාව 2025 සාමාන්ය මාසික අගයට වඩා සියයට 2.7කින් පහත වැටී තිබේ.
- වියදම් අධික වීම: මිනිසුන් සාප්පු සවාරි යන වාර ගණන අඩු වී ඇති නමුත්, භාණ්ඩ මිල ඉහළ යාම නිසා එක් වරකදී වැය කරන මුදල ඉහළ ගොස් ඇත.
- අත්යවශ්ය සේවා: දෙසැම්බර් සහ ජනවාරි මාසවලදී අත්යවශ්ය සේවා සඳහා වැය වූ මුදල සියයට 36කින් ඉහළ ගොස් ඇති අතර, එය පවුලක අයවැයට දැඩි පීඩනයක් එල්ල කර තිබේ.
2. ඇඟලුම් සහ කැෆේ ක්ෂේත්රයට දැඩි පහරක්
පාරිභෝගිකයන් මුදල් ඉතිරි කර ගැනීමට උත්සාහ කිරීම නිසා ඇතැම් ක්ෂේත්රවලට දැඩි බලපෑම් එල්ල වී ඇත.
- ඇඳුම් පැළඳුම්: ඇඟලුම් වෙළෙඳසල්වල (Apparel retail) අලෙවිය දිගින් දිගටම පහත වැටෙමින් පවතී.
- කැෆේ සහ බ්රන්ච්: පෙර වසරට වඩා මිනිසුන් කැෆේ (Cafes) වෙත යාම අඩු කර ඇත. කෝපි කෝප්පයක මිල ඉහළ යාම නිසා බොහෝ දෙනා නිවසේදීම සාදා ගන්නා “ඉන්ස්ටන්ට් කෝපි” (Instant Coffee) වලට හුරු වී ඇති බව දත්ත පෙන්වා දෙයි.
- ටේක්අවේ (Takeaways): සකස් කළ ආහාර මිලදී ගැනීම ද ක්රමයෙන් අඩුවෙමින් පවතී.
3. නිවාස වෙළෙඳපොළේ සුබ ලකුණු
පොදු පරිභෝජනය අඩු වුවද, නිවාස අලුත්වැඩියාවට අදාළ භාණ්ඩ සඳහා ඇති ඉල්ලුම ඉහළ ගොස් තිබීම විශේෂත්වයකි.
- Hardware Stores: දෙසැම්බර් මාසයේදී දෘඩාංග මෙවලම් වෙළෙඳසල්වල සිදු කළ වියදම් සියයට 30කින් පමණ ඉහළ ගොස් ඇත. මෙයින් හැඟවෙන්නේ ජනතාව සිය නිවාස අලුත්වැඩියා කරමින් නිවාස වෙළෙඳපොළේ යහපත් කාලයක් අපේක්ෂාවෙන් සිටින බවයි.
4. රැකියා අනාරක්ෂිත බව
නවසීලන්තයේ විරැකියා අනුපාතය සියයට 5.4ක් දක්වා ඉහළ යාම නිසා ජනතාව මුදල් වැය කිරීමට බියක් දක්වන බව ආර්ථික විද්යාඥ සබ්රිනා ඩෙල්ගාඩෝ පවසයි. රැකියා අහිමි වේ යැයි පවතින බිය පාරිභෝගික විශ්වාසය පළුදු වීමට ප්රධාන හේතුවක් වී තිබේ.
